သတင္းေဆာင္းပါး — ရန္ကုန္၊ မတ္ ၁၈၊ ၂ဝ၁၃

ျမန္မာ့ေျမမွ လက္ပံေတာင္းေတာင္ႀကီး ေပ်ာက္ကြယ္ သြားမည္ကို သိေသာ္လည္း ပတ္ဝန္းက်င္ စိမ္းလန္း စိုေျပေရး၊ ေဒသခံမ်ား က်န္းမာေရး၊ လူေနမႈ အဆင့္အတန္း ျမင့္မားေရးအတြက္ အဓိက တိုက္တြန္းခဲ့ေၾကာင္း စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္ဥကၠ႒က ေဒသခံမ်ားကို အသိေပးေျပာၾကား ၊ ျပည္တြင္းျပည္ပ ေလ့လာသူမ်ား၊ ပညာရွင္ မ်ား၏ သေဘာထား အသီးသီး ထြက္ေပၚ

မတ္ ၁၁ ရက္တြင္ လက္ပံ ေတာင္းေတာင္ ေၾကးနီစီမံကိန္းစံုစမ္း ေရးေကာ္မရွင္၏ အစီရင္ခံစာ ေပၚထြက္ ခဲ့ၿပီးေနာက္ ျပည္တြင္းျပည္ပမွသေဘာ တူညီမႈမ်ား၊ သေဘာမတူညီမႈမ်ား စ သည္ျဖင့္ တုံ႔ျပန္မႈ အမ်ိဳးမ်ိဳးေပၚထြက္ လာခဲ့ရာ ျမန္မာအင္ဒီပဲန္ဒင့္က လက္ လွမ္းမီသ၍ စုစည္းေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္။

အစီရင္ခံစာအရ စီမံကိန္းဆက္ လက္လုပ္ေဆာင္မည္၊ ေဒသခံ မ်ား မေက်နပ္္၊ ဆႏၵျပ

မတ္ ၁၄ ရက္တြင္ စံုစမ္းေရး ေကာ္မရွင္ဥကၠဌျဖစ္သူေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္က စီမံကိန္းနယ္ေျမသို႔ သြား ေရာက္ကာ ေဒသခံလူထုႏွင့္ ေတြ႕ဆံု ေဆြးေႏြးရန္ ႀကိဳးစားခဲ့သည္။ သို႔ရာ တြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ေမာ္ ေတာ္ကား ေဒသခံရြာ ၄ ရြာသုိ႔ ျဖတ္ အသြား ဆႏၵျပကန္႔ကြက္သူ ၇ဝဝ ေက်ာ္က အစီရင္ခံစာကို ႐ႈတ္ခ်  ေႂကးေၾကာ္ေအာ္ဟစ္ခဲ့ၾကေၾကာင္း  ျပည္ပသတင္းစာမ်က္ႏွာတစ္ခုျဖစ္ သည့္ Huffington Post  တြင္ ေဖာ္ျပထား ရာ၌ “ေကာ္မရွင္ အလုိမရိွ”၊ “လက္ပံေတာင္းေတာင္ ေၾကးနီစီမံကိန္း ရပ္ဆုိင္းေရး ဒို႔အေရး”ဟု လက္သီးလက္ေမာင္း တန္း၍ ေအာ္ၾကသည္။ သူ႔ကား  အနီးေရာက္ေတာ့ ပို၍ က်ယ္ေလာင္စြာ ေအာ္ဟစ္ ၾကသည္ဟု အခင္းအက်င္းကို ဖြဲ႕ထားသည္။

ေၾကးနီ စီမံကိန္းေၾကာင့္ ျဖစ္ခဲ့ရေသာ ေဒသခံတုိ႔၏ ဒုကၡသုကၡမ်ားကို ထုိအစီရင္ခံစာက လ်စ္လ်ဴ႐ႈထား ေၾကာင္း အလတ္ေတာရြာမွ ကန္႔ ကြက္ဆႏၵျပသူ မစႏၵာ၏ အေျပာကို လည္း ကိုးကားေဖာ္ျပထားရာ  “ကၽြန္မတုိ႔ကို အေမစု ကိုယ္ခ်င္း မစာဘူးလို႔ ကၽြန္မတုိ႔ ခံစားရတယ္။ ကၽြန္မတို႔က အမွန္တရားအတြက္ တိုက္ပြဲဝင္ေနတာပါ”ဟု ဆုိသည္။ ထပ္မံ၍ “စစ္တပ္ဦးပိုင္ကုမၸဏီကိုပဲ သူ ေၾကာက္လုိ႔လား။ ဒါမွမဟုတ္ ကၽြန္မတုိ႔ကိုပဲ မခ်စ္လုိ႔လား။ ဒီဆံုး ျဖတ္ခ်က္ကို သူ ဘာျဖစ္လုိ႔ ခ်ခဲ့သ လဲဆိုတာ ကၽြန္မျဖင့္ မသိေတာ့ပါ ဘူး။ ကၽြန္မတုိ႔က အပ်င္းေျပ ဆႏၵျပ ေနတာ မဟုတ္ဘူးဆုိတာ သူ သိေစခ်င္ပါ တယ္””ဟု မစႏၵာ၏ အေျပာကို ဆက္ လက္ေဖာ္ျပသည္။

တံုရြာႏွင့္ ဆည္တည္းေက်းရြာ ေဟာင္းသို႔ ေရာက္ရွိေနခဲ့ေသာ ျမန္မာ အင္ဒီပဲန္ဒင့္သတင္းေထာက္၏ ေမး ျမန္းခ်က္ကုိမူ တံုရြာေတာင္သူတစ္ ဦးက “တ႐ုတ္စီမံကိန္းနဲ႔ ပတ္သက္ ၿပီး ဘာမွညႇိႏႈိင္းစရာ၊ရွင္းျပစရာ မလိုဘူး။ စီမံကိန္း အၿပီးသတ္ ရပ္ဆုိင္းေပးဖို႔နဲ႔ အၾကမ္းဖက္သမားေတြကို တိတိက်က် ေဖာ္ထုတ္ေပးဖို႔ကိုပဲ ကၽြန္ေတာ္တို႔ လုိလားတယ္” ဟု ေျဖဆိုသည္။

ယင္းတုိ႔ အေနျဖင့္ အစီရင္ခံစာ မထြက္ေပၚမီကလည္း ႀကီးမားေသာ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္အျပည့္အဝရွိခဲ့ၾက ေၾကာင္းႏွင့္ ယခုကဲ့သို႔ ေမွ်ာ္လင့္ မထားသည့္ အစီရင္ခံစာထြက္ေပၚ လာသည့္အတြက္ကိုလည္း အံ့ၾသဝမ္း နည္းမႈျဖစ္ရေၾကာင္း၊ ယခုအခါတြင္ အဆုိပါစီမံကိန္းလံုးဝရပ္ဆုိင္းသြားရန္ မွာ မိမိတို႔အစီအစဥ္ျဖင့္သာ ဆက္ လက္လုပ္ေဆာင္ရေတာ့မည္ျဖစ္ ေၾကာင္း၊ အၾကမ္းဖက္မႈျဖစ္စဥ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍လည္း တရားဥပေဒနည္း လမ္းမ်ားျဖင့္ ေတာင္းဆုိတုိက္ပြဲဝင္ သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ယင္းက ဆက္ လက္ေျပာၾကားသည္။ ““ေျမေလ်ာ္ ေၾကးလည္းမလိုခ်င္ဘူး။ ကၽြန္ေတာ္ တို႔က ေတာင္ႀကီးပဲလိုခ်င္တာ။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ဒီေနရာ၊ ဒီေဒသက ေန ဘယ္ကိုမွ ထြက္သြားၾကမွာ မဟုတ္ဘူး။ ေတာင္သူေတြဆုိတာ ေတာင္ယာပဲ လုပ္စားတတ္တယ္။ စီမံကိန္းအၿပီးဖ်က္ေပးဖို႔ကိုပဲ ဆက္လက္ ေတာင္းဆိုသြားမွာ” ဟု ေတာင္ သူေနာက္တစ္ဦးက ဝင္ေရာက္ ေျပာဆိုသည္။ တင္းမာေနသည့္ ေက်း ရြာ ၂ ရြာသို႔ ေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ေရာက္ ရွိစဥ္ကလည္း အဆုိပါေက်းရြာ ႏွစ္ရြာမွ ေတာင္သူမ်ားဘက္က လက္ခံေတြ႕ဆံု လိုျခင္းမရွိသည့္အျပင္ ဆည္တည္း ေက်းရြာေဟာင္း ေတာင္သူမ်ား အေနျဖင့္ ဆုိးဆုိးရြားရြား တုံ႔ျပန္ရန္ပင္ စီစဥ္ခဲ့ၾက ျပန္သည္။

တံုရြာေရွ႕သပိတ္စခန္းတြင္ တံု ရြာေတာင္သူမ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆံုရွင္းလင္း ေျပာၾကားရာတြင္ ေျပလည္မႈ မရရွိခဲ့ဘဲ ဝိုင္းဝန္းေအာ္ဟစ္္ဆႏၵျပေမာင္းထုတ္ ခဲ့သည္။ ထုိ႔ေနာက္ ဆည္တည္းေက်း ရြာေဟာင္းသို႔ ဝင္ေရာက္ရန္ ႀကိဳးစား ျပန္ေသာ္လည္း လူအင္အားျဖင့္ ဝင္ ခြင့္မျပဳဘဲ ေနာက္ဆံုးတြင္မွ လံုၿခံဳေရး ၅ ဦးျဖင့္ ၿခံရံ၍သာ ဝင္ခြင့္ရခဲ့သည္။

ေက်းရြာဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္း ဝင္းအတြင္း၌ ေဒသခံေတာင္သူမ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆံုညႇိႏိႈင္းေဆြးေႏြးခဲ့ေသာ္လည္း ေတာင္သူမ်ားဘက္က သေဘာထား တင္းမာလွ်က္ရွိခဲ့သည့္အတြက္ ေျပ လည္မႈ မရရွိခဲ့ဘဲ ျပန္လည္ထြက္ခြာ ခဲ့ရျပန္သည္။

ေကာ္မရွင္ဥကၠဌ ရွင္းလင္း

ကန္႔ကြက္သည့္ ေက်းရြာ ၂ ရြာ မွ ေတာင္သူမ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆံုစဥ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာရာ၌ ေတာင္သူမ်ား အေနျဖင့္ မိမိထုတ္ျပန္ ေၾကညာလိုက္သည့္ အစီရင္ခံစာပါ အေၾကာင္းအခ်က္မ်ားအား ၿပီးျပည့္ စံုေအာင္ ဖတ္႐ႈရန္လုိေၾကာင္း၊ မိမိ အေနျဖင့္ ေတာင္သူမ်ား၏ အခက္ အခဲအၾကပ္အတည္းမ်ားအား ရွင္းလင္း ေပးလိုသည့္အတြက္ ထုိသုိ႔ လုပ္ေဆာင္ ရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံႏွင့္ တစ္ႏုိင္ငံခ်စ္ၾကည္ရင္းႏွီးမႈႏွင့္ ဂုဏ္ သိကၡာရွိရွိ ရပ္တည္ႏုိင္ေရးအတြက္ မိမိႀကိဳးစားေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း၊ ယခုျပႆနာတြင္ အေျပလည္ဆံုး နည္း လမ္းႏွင့္ ေျဖရွင္းေဆာင္ရြက္ရန္မွာ ေတာင္သူမ်ားနစ္နာခဲ့ရသည့္ေျမယာ ေလ်ာ္ေၾကးေငြ အျပည့္အဝ ျပန္လည္ ရရွိေရးႏွင့္ ေတာင္သူမ်ား၏ဘဝ အႏၲရာယ္ ကင္းရွင္းၿပီး လံုၿခံဳစိတ္ခ်ႏုိင္ေရး၊ ေတာင္ သူမ်ား၏ လူေနမႈ အဆင့္အတန္းျမႇင့္ တင္ေရးသည္သာ အဓိကက်မည္ဟု မိမိအေနျဖင့္ ယူဆေၾကာင္း၊ ထိုသို႔ေသာ အေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္ ယခုကဲ့သို႔ စီစဥ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာ ဆိုရွင္းလင္းသည္။

“အေမကေတာ့ ေတာင္နဲ႔လူနဲ႔ ဆုိရင္ လူကိုပဲေရြးပါတယ္။ လူကိုပဲ တန္ဖိုးထားပါတယ္။ လူကိုပဲ ခ်စ္ပါ တယ္။ တစ္ခ်ိန္မွာ ေတာင္ေတြ ေပ်ာက္ သြားႏုိင္တယ္ဆိုတာ အေမမသိလို႔မွ မဟုတ္ဘဲ။ ေတာင္ေတြအစား ပတ္ဝန္း က်င္ျပန္လည္စိမ္းလန္းစိုျပည္ေရး အတြက္ သူတို႔ကို ေတာင္း ဆိုထားပါတယ္။ ေဒသခံေတြရဲ႕ က်န္းမာေရး ကစၿပီး လူေနမႈအဆင့္အတန္း ျမင့္မားေရးကိုပဲ အဓိကထားေဆာင္ ရြက္ေပးဖို႔ တုိက္တြန္းထားပါတယ္” ဟု ေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ကဆုိသည္။

ေဒသခံ ဆက္လက္တင္းခံ

ေနာက္ထပ္ ထပ္မံဖြဲ႕စည္းလုိက္ သည့္ ေကာ္မရွင္အစီရင္ခံစာအေပၚ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္မည့္ ေကာ္မတီအေနျဖင့္ ေတာင္သူမ်ား နစ္နာခဲ့ရ သည့္ ေျမယာေလ်ာ္ေၾကးေငြ မ်ားအား ကာလတန္ဖိုးႏွင့္အညီ အျမန္ဆံုးေပးအပ္ သြားႏိုင္ရန္ စီစဥ္ေဆာင္ ရြက္ သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေဒသခံ ေတာင္သူမ်ား အေနႏွင့္ လည္း ခုိင္မာသည့္ အေထာက္အထားမ်ား တင္ျပၿပီး ေျမယာေလ်ာ္ေၾကးေငြမ်ားအား အခက္ အခဲမရွိ ျပန္လည္ေတာင္းယူႏုိင္ေၾကာင္း ယင္းက ထပ္ေလာင္း ရွင္းလင္းေျပာဆုိ ခဲ့သည္။ သုိ႔ပါေသာ္လည္း အေၾကာင္း အမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ သေဘာထားတင္း မာေနသည့္ အဆုိပါ ေက်းရြာ ၂ ရြာရွိ ေတာင္သူမ်ားအေနျဖင့္ ရွင္းလင္းေျပာ ၾကားခ်က္ မ်ားအား နားဝင္ျခင္း မရွိဘဲ မိမိတို႔အေနျဖင့္ ေျမေလ်ာ္ေၾကးကိုလည္း အလိုမရွိၾကေၾကာင္းႏွင့္ စီမံကိန္း အျမန္ဆံုး ဖ်က္သိမ္းေပးရန္ကိုသာ ဆႏၵျပ ေတာင္းဆုိ ၾကသည္။

အခ်ိဳ႕ေဒသခံရြာမ်ားတြင္ ေျပလည္

ကန္႔ကြက္ေက်းရြာ ၂ ရြာအနက္ ေက်းရြာတစ္ရြာတြင္ အနည္းဆံုး ႏွစ္ နာရီနီးပါးခန္႔ ရွင္းလင္းေျပာဆုိခဲ့ပါ ေသာ္ လည္း ေျပလည္မႈ မရရွိခဲ့သည့္ ေကာ္မရွင္ ဥကၠ႒ႏွင့္ အဖြဲ႕တုိ႔သည္  ဆည္တည္းေက်းရြာသစ္၊ ေက်ာ္ရြာ၊ မိုးႀကိဳးျပင္ေက်းရြာ စသည့္ေက်းရြာ မ်ားတို႕သိုလည္း႔ သြားေရာက္ ရွင္းလင္း ေျပာၾကားရာ ထိုေဒသရွိ ေတာင္သူ မ်ားႏွင့္မူ ေျပလည္မႈ ရရွိခဲ့သည္။

ဆက္လက္၍ ေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ အဖြဲ႕တုိ႔ သည္ စီမံကိန္းေဒသအတြင္းရွိ လုပ္ ငန္းခြင္မ်ားသို႔ ဆက္လက္ၾကည့္႐ႈ စစ္ေဆးကာ ညေနပုိင္းအခ်ိန္တြင္ မံု ရြာၿမိဳ႕သို႔ ဆက္လက္ထြက္ခြာခဲ့ၿပီး ညအိပ္တည္းခိုရာ ဟိုတယ္၌ ေခတၱ ရပ္နားခဲ့ၾကကာ ေနျပည္ေတာ္သို႔ ျပန္ လည္ထြက္ခြာခဲ့ၾကသည္။

ဥကၠဌက ေဒသခံမ်ားကို အစီရင္ခံ စာ ဖတ္ေစလို

ေကာ္မရွင္ အစီရင္ခံစာႏွင့္ပတ္ သက္၍ မံုရြာရွိ တည္းခိုရာ ဟိုတယ္ ဝင္းအတြင္း သတင္းေထာက္မ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆံုစဥ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ က ေဒသခံေတာင္သူမ်ားအေနျဖင့္ ေကာ္မရွင္အစီရင္ခံစာအား နားလည္ သေဘာေပါက္ေအာင္ ဖတ္႐ႈရန္လိုအပ္ ေၾကာင္းႏွင့္ မိမိအေနျဖင့္မူ အစီရင္ ခံစာႏွင့္ ပတ္သက္၍ အျပည့္အဝ တာဝန္ယူေၾကာင္း အဓိကထားေျပာ ၾကားသြားသည္။အစီရင္ခံစာႏွင့္ ျပင္ပပညာရွင္ သံုးသပ္တံု႔ျပန္ခ်က္မ်ား ျခားနား

စီမံကိန္း စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္ မရွင္၏ မတ္ ၁၁ ရက္ေန႔စြဲျဖင့္ ထုတ္ ျပန္ေသာ အၿပီးသတ္အစီရင္ခံစာကို ႏိုင္ငံပိုင္သတင္းစာမ်ားတြင္ မတ္ ၁၃ ရက္က ေဖာ္ျပပါရွိခဲ့ရာ ႏိုင္ငံေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ ပညာရွင္ အဖြဲ႕အစည္း မ်ားသာမက မီဒီယာမ်ားႏွင့္ လူပုဂၢိဳလ္ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ခ်င္း အေနျဖင့္ ေဝဖန္ သံုးသပ္ခ်က္မ်ား ေျမာက္ျမားစြာ ေပၚထြက္ခဲ့သည္။

ေရွ႕ေနမ်ားကြန္ရက္က လက္မခံ

ထိုတံု႔ျပန္မႈမ်ားတြင္ ေရွ႕ေနမ်ား ကြန္ရက္လည္း ပါဝင္သည္။ ေရွ႕ေန မ်ားကြန္ရက္က မတ္ ၁၅ ရက္ေန႔စြဲ ျဖင့္ ေၾကညာခ်က္ ၂/၂ဝ၁၃ကို ထုတ္ ျပန္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုေၾကညာခ်က္ တြင္ လက္ပံေတာင္းေတာင္ စီမံကိန္း စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္၏ အစီ ရင္ခံစာတြင္ အပိုဒ္ ၈၂ (က)(၁)(၂) (၃)(၇)(၁၁)(၁၃)(၁၆)(၁၇)(၁၉) တို႕အရ စီမံကိန္း စတင္စဥ္ကပင္ ႏိုင္ငံတကာ အေလ့အက်င့္ စီမံခန္႔ခြဲမႈ ေကာင္းမ်ား မရွိခဲ့သည္ကို ေဖာ္ျပထား ေၾကာင္း၊ အပိုဒ္ ၈၂(ခ)(၂)(၃)အရ ေဒသခံလူထုတြင္ နစ္နာမႈမ်ားရွိျခင္း၊ သေဘာတူ စာရြက္မ်ားတြင္ လွည့္ဖ်ား ထားမႈမ်ားရွိျခင္း၊ လူမႈစီးပြားဆိုင္ရာ ထိခိုက္စမ္းစစ္ခ်က္ (SIA) ကို စနစ္တက် ေလ့လာထားမႈ မရွိျခင္းတို႔ကို တင္ျပထားေၾကာင္း၊ အပိုဒ္ ၈၃ (ဃ) အရ စီမံကိန္းအေထာက္အထားမ်ား၊ ရည္ညႊန္းအကိုးအကားမ်ားကို အ ေသးစိတ္ စစ္ေဆးရာတြင္ ယေန႔တိုင္ ႏိုင္ငံတကာ စံခ်ိန္စံညႊန္းမ်ားႏွင့္ ေဘာင္ဝင္ေသာ ပတ္ဝန္းက်င္စီမံခန္႔ခြဲ မႈစနစ္မ်ား ေရးဆြဲလိုက္နာမႈ မရွိျခင္း ကို ေပၚလြင္စြာ ရွင္းလင္းတင္ျပထား ေၾကာင္း၊ အပိုဒ္ ၈၄ (ဂ)တြင္ ပတ္ ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးႏွင့္ လူမႈဘဝ အကဲျဖတ္မႈ (ESIA- Environmental and Social Impact Assessment) ကို စနစ္တက် မလုပ္ေဆာင္ထားဘဲ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္ အိုင္ဗင္ဟိုကုမၸဏီ၏ အႀကိဳေလ့ လာဆန္းစစ္ခ်က္သာရွိရာ အနာဂတ္ မ်ိဳးဆက္အတြက္ အက်ိဳးမရွိဟု ေဖာ္ျပထားေၾကာင္း၊ ယင္းအခ်က္မ်ား အျပင္ ႏိုင္ငံတကာ စီးပြားေရး သေဘာတူ စာခ်ဳပ္မ်ား ခ်ဳပ္ဆိုထား၍ မျဖစ္မ ေန လိုက္နာရမည္ဟု တရားေသဥပ ေဒျပဌာန္းခ်က္ မရွိျခင္း တို႔ေၾကာင့္ ေရွ႕ေနမ်ား ကြန္ရက္က “တိုင္းျပည္အတြက္လည္း အက်ိဳးသိပ္မရွိ၊ ျပည္သူလည္း မလိုလား၊ သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ ပ်က္စီးဆံုးရံႈးမႈႏွင့္ မကာမိေသာ ထိုစီမံကိန္းအား ဆက္မလုပ္သင့္”ဟု ယူဆေၾကာင္း ေဖာ္ျပပါရွိသည္။

ေရွ႕ေနမ်ား အျမင္ကြဲျပား

အစီရင္ခံစာႏွင့္ ပတ္သက္၍ တစ္ၿပိဳင္တည္း ရွည္လ်ားစြာ ေပၚထြက္ လာျခင္းအစား၊  အပိုင္းခြဲကာ ထုတ္ျပန္ ခဲ့လွ်င္ လူထုက ပိုမိုနားလည္ သေဘာေပါက္ လာႏိုင္ပါမည္လား  ဟု ေရွ႕ေနကြန္ရက္အဖြဲ႕ဝင္ ဦးစိုးတင့္ရီကို ျမန္မာ အင္ဒီပဲန္ဒင့္က ေမးျမန္းရာ

“အပုိင္းလုိက္ခြဲတင္ပါ လို႔ေတာ့ ေျပာလုိ႔ မရဘူး။ အေရးႀကီးတာက အဲဒီအစီ ရင္ခံစာကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္တဲ့ ေနရာမွာ ဘက္မလိုက္ဘဲ အတိအက် လိုက္နာေဖာ္ေဆာင္ဖုိ႔ပဲ အေရး ႀကီးတယ္။ နစ္နာမႈအတြက္ နစ္နာ ေၾကး တကယ္ ေပးသင့္ေပးထုိက္ တာ ေပးရမယ္ စတာေတြကို အဓိက ထားလုပ္ရမယ္။ အစုိးရဘက္က လုပ္ ေပးရမယ့္ အပုိင္းေတြလည္း တင္ျပ ထားတယ္။ ဥပမာ ရဲေတြရဲ႕ ႏွိမ္နင္းမႈ မကၽြမ္းက်င္တာေတြကို ေထာက္ျပ ထားတာမ်ိဳးေတြေပ့ါ။ ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အစီရင္ခံစာအေပၚ တကယ္လုပ္ရင္ တကယ္ေကာင္းပါတယ္။  တကယ္ လုိက္နာရင္ ေကာင္းပါတယ္။ ေနာက္ ဆႏၵျပတာနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ပုဒ္မ ၁၈ ကို ဖ်က္သိမ္းေပးသင့္ တာေတြ အရင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏုိင္ရင္ ေကာင္း မယ္။ အေကာင္အထည္ မေဖာ္ဘဲ ေလွ်ာ့တိေလွ်ာ့ရဲ သြားမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ဆုိးသြားႏုိင္တယ္။ အစီရင္ခံစာကို အ ပုိင္းခြဲၿပီး တင္ျပဖုိ႔ကေတာ့ သူတုိ႔ လက္ခံမယ္ မထင္ဘူး ။ ဆရာတုိ႔က ေတာ့ လမ္းမွန္နည္းမွန္နဲ႔ အစီရင္ခံစာ တင္ျပခ်က္ေတြကို ျမန္ျမန္အေကာင္ အထည္ေဖာ္ေပးဖုိ႔ပဲ ဆႏၵရွိပါတယ္”ဟု ေျဖၾကားသည္။

တရားလႊတ္ေတာ္ေရွ႕ေန  တစ္ဦးျဖစ္သူ ဦးဝင္းေဇာ္ဦးကမူ “အစီရင္ခံစာကို ေလ့လာၾကည့္ၿပီးတဲ့အခါ အနာဂတ္ အတြက္ အမ်ိဳးသားျပန္ လည္သင့္ျမတ္ေရး အပုိင္း၊ ေကာ္မရွင္နာ အဖြဲ႕ ဖြဲ႕ခြင့္ ဆုိတဲ့အပိုင္း၊ ရဲမ်ား က႑၊ စာခ်ဳပ္စာတမ္း ကိစၥ၊ ပတ္ဝန္း က်င္ထိန္းသိမ္းေရးဆုိင္ရာကိစၥ စတာ ေတြအေပၚမွာ နစ္နာေၾကး လံုေလာက္ ေအာင္ မေပးခဲ့ဘူးဆုိတဲ့ အ ခ်က္ေတြဖတ္ရေတာ့ ေတာ္ေတာ္ ျပည့္စံုတဲ့ အစီရင္ခံစာလုိ႔ ျမင္မိတယ္။ ဒါတစ္ခု။ ေနာက္တစ္ခုက ဒီေလာက္ပဲ လုပ္ႏုိင္မယ္။ ေကာ္မရွင္နာက အမိန္႔ေပးလုိ႔ မရဘူး။ က်န္တာ အစုိးရက ဆက္လုပ္ ရမယ္။သူက သူ႔ရဲ႕ ထင္ျမင္ခ်က္ ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြကို အစီရင္ခံ႐ံုေလာက္ပဲ တတ္ႏုိင္မယ္။ ဒီအစီရင္ခံစာကို ႏုိင္ငံေရးအရ အဆင့္ရွိတဲ့ အစီရင္ခံစာလုိ႔ ျမင္မိတယ္။ ေဒၚစုကို မုန္းတယ္၊ ဘာျဖစ္တယ္၊ ညာ ျဖစ္တယ္လို႕ ၾကားရတယ္။ သူတုိ႔ကို ေမးၾကည့္ေတာ့ ဖတ္ၾကည့္ၿပီးပလား ဆုိေတာ့ မဖတ္ရေသးဘူးတဲ့။ကၽြန္ ေတာ္တုိ႔ ဥပေဒသမားကေတာ့ ဘယ္အပိုင္းမ်ား လုိေနလဲ၊ ပုိေနလဲ ေသခ်ာ ေဒါက္ေထာက္ ဖတ္ၿပီးပါၿပီ။ ဥပမာ ရဲေတြရဲ႕ကိစၥမွာ လူေတြက တာဝန္ ရွိတဲ့သူေတြကို အေရးယူေပးေစခ်င္ တယ္။  က်ေနာ္က စဥ္းစားတာက ရဲေတြက နည္းပညာ မကၽြမ္းက်င္ဘူး။ ကိုယ္သုံုးတဲ့ လက္နက္ အက်ိဳးဆက္ကို မသိဘူး။ သက္ေရာက္မႈ မသိဘူး လို႕ ေဖာ္ျပတယ္ဆုိေတာ့ရင္ သက္ ဆုိင္ရာဝန္ႀကီးဌာနကို အာဏာပိုင္အဖြဲ႕ က ဒီအေပၚမွာ သုေတသနျပဳၿပီး အဆင့္ရွိ၊ အရည္အခ်င္းမီတဲ့သူေတြ ျဖစ္ ေအာင္ ေလ့က်င့္သင္ၾကားဖုိ႔ လုိတယ္ ဆုိတာနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၲရားမွာ ကိုင္တြယ္ေနတဲ့ အာဏာပိုင္ေတြ၊ ရဲေတြ ဟာ အဆင့္မီတဲ့၊ ဒီမုိကေရစီ ယဥ္ပါးတဲ့ ရဲေတြ မဟုတ္ဘူးလို႔ က်ယ္ျပန္႔ စြာ စဥ္းစားႏုိင္တယ္။ ကၽြန္ေတာ္က အျပစ္အနာအဆာ ကင္းတဲ့ အစီရင္ ခံစာလုိ႔ ယူဆတယ္။ ေနာက္ ေဒၚစု ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲဝင္တဲ့အခါ ဖြဲ႕စည္းပံုျပင္ဆင္ေရးက သူ႔ရဲ႕ေႀကြး ေၾကာ္သံ ျဖစ္တယ္။ အဲဒါကလည္း မျပင္ရင္ မျဖစ္ဘူးလုိ႔ နားလည္ၿပီး သားပါ။  ေနာက္ ဖက္ဒရယ္ဆုိတာ တုိင္းျပည္ ခြဲထြက္ေရးလုိ႔ တေစၦသရဲလုိ ေျခာက္တဲ့ကာလ ေက်ာ္သြားၿပီ။  လူမ်ိဳးႀကီးဝါဒမဆန္ဘဲနဲ႔  တုိင္းရင္းသား အခြင့္အေရး အေလးေပးရမယ္ ဆုိတာ သိလာၾကၿပီ။ အဲဒီေတာ့ ဖြဲ႕ စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ျပင္ရမယ္လို႔ ေႀကြးေၾကာ္ ထားတဲ့ ေဒၚစုဟာ ဒီအစီရင္ခံစာမွာ သူ လုပ္ခြင့္ရွိတဲ့ ေဘာင္ေလးထဲကေန မွ်တေအာင္ အေကာင္း ဆံုး လုပ္တာပဲ။ ေနာက္တစ္ခုက ကၽြန္ေတာ့္အိမ္ေအာက္မွာ ေရႊတြင္း ရွိတယ္။ ဒါကို ႏုိင္ငံေတာ္ပိုင္တဲ့ ျပည္ သူ႔ဘဝ အက်ိဳးျပဳမယ့္ ရတနာသိုက္မုိ႔ ဖယ္ေပးပါဆုိရင္ ကၽြန္ေတာ္ ေျပာင္း ေရြ႕မယ့္ေနရာကို ကၽြန္ေတာ္နဲ႔ အသား က်ေအာင္ ဖန္တီးေပးဖုိ႔ပဲ လိုမယ္ မဖယ္ေပးဘူး ဆိုလို႔ မရဘူး။ ေနာက္ တုိင္းျပည္မွာ ရွိမယ့္ သယံဇာတေတြ ကို ျပည္သူေတြအတြက္ ထုတ္ယူသံုး စြဲရမယ့္ အခ်ိန္ကာလ ေရာက္ေနၿပီ၊ သုိ႔ေသာ္ တရုတ္ဘက္ ကေတာ့ နည္း ပညာအားျဖင့္ေတာ့ အေတာ္ ညံ့ဖ်င္းပံု ေပါက္တယ္။ ေနာက္ေဒၚစုကလည္း စာခ်ဳပ္ကုိလည္း ေဝဖန္ထားတယ္  ေလ။ အဲဒါကလည္း ျပည့္စံုပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က ကၽြန္ေတာ္တုိ႔က ဘုရားေတာင္ ကန္႔ကြက္သူရွိတာပဲ။ ဒီမုိကေရစီႏုိင္ငံမွာ မေက်နပ္တဲ့ အုပ္စု သေဘာမတူတဲ့ အုပ္စု ေပၚလာတာ သိပ္ဆန္းတာ မဟုတ္ဘူး ။ေဒၚစုကေတာ့ တစ္သက္လံုး ေထာက္ခံမႈကို ခံလာၿပီး အခုလို ေဝဖန္ခံရေတာ့ နည္းနည္းေတာ ့ေၾကာင္ေတာင္ေတာင္ ျဖစ္သြားမွာပဲ။ သုိ႔ေသာ္လည္း ေခါင္းေဆာင္ပီပီ လုပ္သင့္တာ လုပ္သြား တယ္လို႔ ျမင္တယ္။ ဒီအစီရင္ခံစာဟာ အေရြ႕တစ္ခုကို ေရာက္လာတယ္။ ေနာင္လာလတၱံ႔ေသာ ကိစၥရပ္မ်ားအ တြက္ လမ္းညႊန္ အစီရင္ခံစာ တစ္ရပ္လို႔ ကင္ပြန္းတပ္ခ်င္ပါတယ္။ တစ္ပုိင္းစီ ကို တင္ျပခဲ့မယ္ဆုိရင္လည္း လူထု ကေတာ့ သာမန္စာတစ္ေၾကာင္း ဖတ္ ရင္ေတာင္ အဓိပၸါယ္ မေပါက္လြယ္သူ ေတြ အမ်ားႀကီးပဲ။ ပညာေရးစနစ္နဲ႔ ဆုိင္တာေပါ့။ အဲဒီေတာ့ ျပည္သူေတြ ရွင္းလင္းသြားေအာင္ ဂ်ာနယ္ေတြက အပုိင္းပိုင္း စိတ္ခြဲၿပီး ရွင္းလင္းေပး ရင္ ပိုေကာင္းမယ္ေပါ့။ သာမန္လူ ၿပိန္းေတြ နားလည္ေအာင္ ႀကိဳးစား ျခင္းကလည္း လူထုေခါင္းေဆာင္အ လုပ္ မဟုတ္ဘူး”ဟု အက်ယ္တဝင့္ ေျဖၾကားခဲ့သည္။

ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေဟာင္းမ်ားက   ေထာက္ခံ

ထို႔ျပင္ မတ္ ၁၇ ရက္တြင္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေဟာင္းမ်ား အဖြဲ႕က လည္း ယင္းတို႕၏ သေဘာထား ေၾက ညာခ်က္ တစ္ရပ္ကို ထုတ္ျပန္ခဲ့ရာ လက္ပံေတာင္းေတာင္ စီမံကိန္း၏ အားနည္း ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္မ်ားႏွင့္ ေဒသခံလူထု၏ နစ္နာခံစားမႈမ်ားကို ပြင့္လင္း ျမင္သာေအာင္ စံုစမ္းေဖာ္ထုတ္ၿပီး က်ိဳးေၾကာင္းဆီေလ်ာ္သည့္ စံုစမ္း စစ္ေဆးေရး အစီရင္ခံစာတစ္ေစာင္ ေပၚထြက္လာသည္အထိ ေဆာင္ရြက္ ခဲ့ၾကေသာ လက္ပံေတာင္းေတာင္စံု စမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္၏ ႀကိဳးစား အားထုတ္မႈကို ေလးစားစြာ အသိအ မွတ္ျပဳေၾကာင္း၊ လက္ပံေတာင္းေတာင္  သပိတ္စခန္းအား ႏိုင္ငံတကာက က်င့္သံုးေနသည့္ စံခ်ိန္စံညႊန္းမ်ားႏွင့္  မကိုက္ညီဘဲ အင္အားသံုး ၿဖိဳခြင္းခဲ့မႈ ေၾကာင့္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရရွိခဲ့ၾကသည့္ ရဟန္းသံဃာမ်ားႏွင့္ လူထုတို႕ ခံစား ေနရသည့္ စိတ္ပိုင္းရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေဝ ဒနာမ်ားအတြက္ လိုအပ္သည္ မ်ားကို  ဆက္လက္ပံ့ပိုးေဆာင္ရြက္သြားရန္ စံု စမ္းေရးေကာ္မရွင္၏ အစီရင္ခံစာအ ေပၚ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္ သည့္ ေကာ္မတီ၌ တာဝန္ရွိသည္ ဟု  မွတ္ယူေၾကာင္းႏွင့္ ႏိုင္ငံေတာ္၏ ေရွ႕ ေရးကို အေလးထား ၾကည့္ရႈ၍ ဖြင့္ လွစ္ထားသည့္ သပိတ္စခန္းမ်ား ရုပ္ သိမ္းေပးျခင္းကိုလည္း ေလးစားစြာ ႀကိဳဆိုေၾကာင္းတို႔ အပါအဝင္ အခ်က္ ၆ ခ်က္ ပါဝင္ခဲ့သည္။

ဦးဝင္းမ်ိဳးသူက ေဝဖန္

ထို႔ျပင္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး ပညာရွင္လည္း ျဖစ္ကာ ျမစ္ဆံုဆည္ စီမံကိန္းအေရးတြင္လည္း ယင္း၏ “ေမးခြန္း ၂ဝ”မွာ ထိေရာက္ ေသာ ေဝဖန္သံုးသပ္ခ်က္ တစ္ခု ျဖစ္ ေစခဲ့သူဦးဝင္းမ်ိဳးသူအား ျမန္မာအင္ဒီပဲန္ ဒင့္က ယခုအစီရင္ခံစာအေပၚ သံုးသပ္ ေပးပါရန္ ေျပာၾကားရာတြင္ ယင္းက     “အကၤ်ီတစ္ထည္ ေကာင္းမေကာင္း က အက်ီ ခ်ဳပ္တဲ့လူအေပၚ မူတည္တယ္လို႔ ျမင္တယ္။ ဒီအစီရင္ခံစာက ေတာ့ သူ႔ရဲ႕ ေလ့လာသံုးသပ္ခ်က္၊ အႀကံျပဳခ်က္ကို တင္သြင္းျပတာေပါ့။ ဒီအစီရင္ခံစာ ရေအာင္ ဘယ္လို လုပ္ခဲ့ တယ္ဆိုတဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ကိုလည္း ေဝ ဖန္ေလ့လာဖုိ႔လုိတာေပါ့။  လုပ္ငန္းစဥ္ ရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို ေထာက္မျပခ်င္ ေသးဘူး။ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ ဘာ လို႔လဲဆုိေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ရဲ႕ ဦးေဆာင္မႈ အေပၚမွာ သြားၿပီးေတာ့ ေမးခြန္းထုတ္သလို ျဖစ္ေနမွာစုိးလုိ႔ မေျဖလုိပါဘူး။ တစ္ခ်ိန္က်ရင္ေတာ့ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး စီမံခန္႔ခြဲ ေရးအလုိ႔ငွာ ေရးပါ့မယ္။ လက္ပံ ေတာင္းေကာ္မရွင္က သူ အေျခခံ စဥ္းစားတဲ့ အခ်က္က သံုးခ်က္ ရွိတယ္။ အဲဒါ ျပည္သူ႔အက်ိဳး၊ ႏုိင္ငံ့အက်ိဳးနဲ႕ ႏုိင္ငံတကာဆက္ဆံေရးပဲ။ ဆရာတုိ႔ က်ေတာ့ ေလးခ်က္ စဥ္းစားတယ္။ ျပည္သူ႔အက်ိဳး၊ ႏုိင္ငံ့အက်ိဳး၊ ႏုိင္ငံတ ကာဆက္ဆံေရး၊ ေနာက္ပိုၿပီးစဥ္းစား တာ ဒီမုိကေရစီျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး၊ ႏုိင္ငံေရးကိုပါ ထည့္သြင္းၿပီး အေျခခံ စဥ္းစားတယ္။ မံုရြာအန္အယ္လ္ဒီ ေဟာေျပာပြဲမွာလည္း အဲဒီလုိ ေျပာခဲ့ တယ္။ ဒီလို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကာ လႀကီးမွာ ေခါင္းေဆာင္မႈကို ေမးခြန္း ထုတ္ေစမယ့္ဟာေတြ ထြက္လာရင္၊ ဝိဝါဒ ကြဲျပားစရာေတြ ျဖစ္လာရင္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔မွာ အျခားေအာ္လ္တာ ေနးတစ္ဖ္ေတြ (ေရြးခ်ယ္စရာေတြ) ရွိ လားဆုိတာ ေမးစရာ ျဖစ္လာမယ္ေလ။ အဲဒီေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ သံုးသပ္ခ်က္မွာ ဒါေလးက ဆုိင္းငံ့ ထားတာေလးမ်ား ျဖစ္ရင္ ပိုၿပီး ေကာင္းသြားမယ္ေပါ့ေနာ္။ ဒီဘက္က လည္း နည္းနည္းသက္သာသြားမယ္။ ျပည္သူၾကားနာတာတုိ႔၊ ေဝဖန္တာ တို႕ဆုိတာက ဘယ္ကိစၥရပ္မဆုိ ႏွစ္ ဖက္ရွိတယ္။ အျမင္လည္း မတူၾက ဘူး။ မတူလုိ႔လည္း တစ္ဖက္နဲ႔တစ္ဖက္ အေျခအတင္ ေျပာၾကတာေပါ့။သံုးပြင့္ဆုိင္အျမင္ ၾကည့္ၿပီးေတာ့မွ မ်ားရာမွန္ရာဘက္ကို လုိက္ရတယ္။ Triangulation လမ္းလုိ႔ ေခၚတာေပါ့။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာ ျပည္သူက ေျပာ မယ္။ ေကာ္မရွင္က ေျပာမယ္၊ ၾကား လူက ေျပာမယ္ ဆုိရင္ ပုိၿပီးျပည့္စံုတာေပါ့။ ဒီနယ္ပယ္မွာ လုပ္ေနတဲ့ ကၽြန္ ေတာ္ေတာင္ အေတာ္ဖတ္ယူရတယ္။ ျပည္သူထဲ မွာလည္း တိတိက်က် သိခ်င္တဲ့သူ၊ လုိရင္းသိခ်င္တဲ့သူ၊  ေယဘူယ် သိခ်င္တဲ့သူစသျဖင့္ ရွိတာေပါ။ မီဒီယာ ေတြကေတာ့ အစီရင္ခံစာကို အဲဒီလိုေလး ျပင္ဆင္ၿပီး ျပည္သူကုိ ခ်ျပသင့္တာေပါ့။ ေကာ္မရွင္ ကလည္း အေကာင္းဆံုး မဟုတ္ေတာင္မွ အ ျပည့္စံုဆံုးနဲ႔ အတတ္ႏုိင္ဆံုး လုပ္ထား တယ္ဆုိတာ သံသယ မရွိပါဘူး။ သို႔ ေသာ္လည္းဘဲ အျမင္ေလးေတြရွိတယ္ ေပါ့ေနာ္။ ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အလုပ္က လူေတြ ဘာေတြ ပူပင္ေသာက ေရာက္ ေနလဲဆုိတာကို ေလ့လာၿပီး မျဖစ္ႏုိင္၊ ျဖစ္ႏုိင္ ေျဖရမွာ သူတုိ႔အလုပ္ပါ။ မသြဲ႕သြဲ႕ဝင္းတုိ႔ ေျပာသလို ကၽြန္မတုိ႔ နာရင္ နာပါေစ၊ တုိင္းျပည္အက်ိဳးရွိရင္ ဖယ္ ေပးမယ္ ေျပာပါတယ္။ ဒီအစီရင္ခံ စာက  လူေတြရဲ႕ ပူပင္ေသာကျဖစ္တဲ့ အခ်က္ေတြကို အေျဖေပးထားလား မေပးလားဆုိတာ ၾကည့္ရမွာေပါ့။ အဲဒီမွာ အက်ိဳးအျမတ္ ခြဲေဝမႈေပါ့။အ က်ိဳးအျမတ္နည္းမယ္ဆုိရင္ ပတ္ဝန္း က်င္ဆံုးရႈံးတာကို ျပန္ႏႈတ္ရမယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ကေလးေတြ ေရာဂါ ျဖစ္တဲ့ကိစၥကို အၾကမ္းဖ်ဥ္းအားျဖင့္ မဟုတ္ဘဲ ေသခ်ာသုေတသန ျပန္ လုပ္ရမယ့္ ကိစၥေတြလို႔ ျမင္ပါတယ္။ ေလထုထဲမွာ အက္ဆစ္ဓာတ္ေၾကာင့္ ဆိုရင္ ပန္းနာရင္က်ပ္လိုဟာမ်ိဳး ျဖစ္ တတ္တာ အင္မတန္ က်ိန္းေသတယ္ ေလ။ ေလထုထဲမွာ အမႈန္မ်ားတယ္ဆုိ ရန္ကုန္မွာလည္း မ်ားတာပဲ။ မံုရြာ ခ်င္းတြင္းျမစ္ႀကီးကလည္း ေရညစ္ ညမ္းေနတာပဲ။ ဓာတုဓာတ္ မပါဘူး၊ အနယ္ေတြ မ်ားေနရင္လည္း ေရထု ညစ္ညမ္းတာပဲ။ အဲဒီညစ္ညမ္းတာက စံပယ္ေတာင္၊ ေၾကးနီေတာင္က ဆင္း တဲ့  ေျမႀကီးေၾကာင့္လား၊ ဟုိး ဟုမၼလင္းဘက္က ေျမႀကီးေတြေၾကာင့္လား ဆုိတာ စစ္ေဆးသင့္တယ္။ အဲဒီဟာ ကို အစီရင္ခံစာမွာ မေတြ႔ခဲ့ဘူး။ သ ဘာဝကေပးတဲ့ဝန္ေဆာင္မႈေတြ ဘယ္ ေလာက္ေလ်ာ့လဲဆုိတာတြက္ရမယ္။အဲဒီီဟာကို တြက္ၿပီးမွ ႏႈတ္ရမယ္။ေဂဟစနစ္ရဲ႕ ဝန္ေဆာင္မႈကို ထည့္ တြက္ရမယ္။ ေတာင္ေပ်ာက္သြားရင္ ရာသီဥတု ေျပာင္းမေျပာင္းဆုိတာ ေသ ခ်ာတြက္ခ်က္ၿပီးတင္ျပေပးသင့္တယ္။ စံုစမ္းမယ္ဆုိရင္ အကုန္လံုး တန္းစီစစ္ ေဆးသင့္တယ္။ ရြာသားေတြဆီကေန ေတာင္ လိုခ်င္တဲ့အခ်က္ေတြပဲ ယူၿပီး ရြာသားေတြ ေျပာတဲ့အခ်က္ေတြ ေတာင္ အစီရင္ခံစာမွာ အကုန္ မျပ ထားဘူးေလ။ ေတာင္ ေပ်ာက္သြား ရင္ အနီးတစ္ဝိုက္က အပူခ်ိန္ တက္ သြားမွာေတြဘာေတြကို တင္ျပသင့္ တယ္။ ဂ်ာမနီတုိ႔ ဘာတုိ႔မွာ ဒီလုိ ေတာင္ၿဖိဳရင္ ပတ္ဝန္းက်င္ကို နဂုိနီး ပါးအတိုင္း ျပန္ရေအာင္ ေျမစာေတြ ကို ေသခ်ာပံုတာ၊ သစ္ပင္ျပန္စုိက္ တာေတြ လုပ္တယ္။ သဘာဝအ တုိင္းမဟုတ္ရင္ေတာင္ အဲေလာက္နီး နီးျပန္ရတယ္။ အဲဒါေတြ ထည့္တြက္ ရင္ တြက္ေခ်မကိုက္ေလာက္ဘူး။ အဲ ဒါေတြ ဘာမွ ေရေရရာရာ ပါမထား ဘူး။ ကၽြန္ေတာ္ပဲ ေသခ်ာမဖတ္မိ လို႔လားလုိ႔ေပါ့ေနာ္”ဟု ရွင္းလင္းေျဖ ၾကားခဲ့သည္။

ဝမ္ေပါင္က ႀကိဳဆို

အစီရင္ခံစာအား ျမန္မာဝမ္ေပါင္ မိုင္းနင္းေကာ့ပါးလီမိတက္က ဝမ္း  ပန္းတသာ ႀကိဳဆိုေၾကာင္း၊ ေဒသခံ မ်ား၏ လိုအပ္ခ်က္ႏွင့္ ဆႏၵမ်ားကို စိတ္ရွည္စြာ အေလးထား နားေထာင္ မည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ႏိုင္ငံတကာ အ ေကာင္းဆံုး စံခ်ိန္စံညႊန္းမ်ားႏွင့္အညီ ပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးလုပ္ငန္း မ်ားကို အေကာင္းဆံုးေဆာင္ရြက္သြား မည္ဟု ကတိျပဳေၾကာင္း ရွင္းလင္းခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ မန္ေနဂ်င္း ဒါရိုက္တာ ကိုယ္စား  Admin Manager Mr Dong Yun Fei မစၥတာ ေဒါင္န္ယြန္ဖီးကို ျမန္မာအင္ဒီပဲန္ဒင့္က ဆက္ သြယ္ေမးျမန္းရာတြင္ အင္တာဗ်ဴး လုပ္ခြင့္ကို ယင္းကုမၸဏီက ပိတ္ပင္ ထားသျဖင့္ မေျပာႏိုင္ေသးေၾကာင္း၊ လတ္တေလာတြင္ အစီရင္ခံစာက အႀကံေပးသည့္ အတိုင္း ေလ်ာ္ေၾကးမ်ား ေပးသြားရန္ စီစဥ္ထားပါေၾကာင္း၊ ယခင္ေလ်ာ္ေၾကးေပးခဲ့စဥ္က ျမန္မာ့စီး ပြားေရးဦးပိုင္ ကုမဏီႏွင့္ ဝမ္ေပါင္ ႏွစ္ဖြဲ႕ေပါင္းကာ အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕ ဖြဲ႕စည္း ၿပီး ေပးအပ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္းကို ရွင္း ျပခဲ့သည္။

အစီရင္ခံစာ အႀကံျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ေဝဖန္သံုးသပ္ခ်က္ ေဆာင္းပါးၾကား အတိမ္အနက္ မတူ

အစီရင္ခံစာ၏ သံုးသပ္ခ်က္ အ ႀကံျပဳခ်က္မ်ား ေခါင္းစဥ္တြင္ ပါရွိ ေသာ အပိုဒ္ ၈၁၊ (က) ၌ လက္ပံ ေတာင္းေတာင္ ေၾကးနီသတၱဳတြင္းစီမံ ကိန္းတြင္ ႏိုင္ငံတကာစံခ်ိန္စံညႊန္း မ်ားႏွင့္အညီ ေရးဆြဲျပဳစုထားေသာ ပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ  စီမံခန္႔ခြဲမႈစနစ္ (Environmental Management Plan EMP) ႏွင့္ လုပ္ငန္းခြင္ က်န္းမာ ေရးႏွင့္ ေဘးအႏၲရာယ္ ကင္းရွင္းေရး ဆိုင္ရာ စီမံခန္႔ခြဲမႈစနစ္ (Occupational Health and safety Assessment System OHSAS ) မရွိေသးေၾကာင္း သံုးသပ္ရပါ သည္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္ကို ေတြ႕ ရသည္။

သို႔ရာတြင္ ဆရာဦးဝင္းမ်ိဳးသူ၏ ကိုယ္ပိုင္ေဖ့စ္ဘုခ္စာမ်က္ႏွာတြင္ “အမိမဲ့သား ေရနည္းငါး” ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ အစီရင္ခံစာအေပၚ သံုးသပ္ခ်က္မ်ားကို ေရးသား တင္ျပထားရာ သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ပညာရွင္တစ္ဦး၏ ပညာ သည္ဆန္ေသာ အေတြးမ်ားကို ေဖာ္ ျပထားသည္။

“ပတ္ဝန္းက်င္ေရးရာ ဆန္းစစ္ ရာမွာ ဆိုးက်ိဳးျဖစ္မျဖစ္ ေလ့လာရံု တင္မကပါဘူး။ ထိခိုက္ႏိုင္မႈ (Magnitude)နဲ႕ ဆံုး႐ႈံးနစ္နာႏိုင္မႈ (Intensity) ႏွစ္ခုလံုးကိုပါ ၿခံဳၿပီး သံုးသပ္ဖို႔ လိုပါတယ္”ဟု ဦးဝင္းမ်ိဳးသူက ျမင္ သည္။ သူက အစီရင္ခံစာ၏ သံုးသပ္ ခ်က္ကို ေက်ာ္လြန္ေတြးေတာသည္ သာမက ေဒသခံတို႔အေပၚတြင္လည္း “ေဒသခံေတြ ေျပာေနတဲ့ အခ်က္က စိုးရိမ္ပူပန္မႈ လြန္ကဲေနတယ္လို႔ ထင္ျမင္မိတယ္။ တ႐ုတ္ကုမၸဏီေတြရဲ႕ လုပ္ေဆာင္မႈ မွတ္တမ္းနဲ႕ လက္ရွိ ေဆာင္ရြက္ပံုေတြကို ေလ့လာ သံုးသပ္ၾကည့္ရင္  ပတ္ဝန္းက်င္ကို အေလးထားမႈ အားနည္းတယ္လို႔ သံုးသပ္ႏိုင္ပါတယ္”ဟု သံုးသပ္သည္။

အစီရင္ခံစာတြင္ လက္ပံေတာင္းေတာင္ ေၾကးနီစီမံကိန္းေၾကာင့္ လူမႈ ပတ္ဝန္းက်င္ႏွင့္ သဘာဝပတ္ဝန္း က်င္အေပၚ ေကာင္းက်ိဳးႏွင့္ ဆိုးက်ိဳး သက္ေရာက္မႈမ်ား အပိုဒ္ ၈၂။ (၁၉) တြင္ လက္ပံေတာင္းေတာင္ ေၾကးနီစီ မံကိန္းနယ္ေျမ (Project Site) ႏွင့္ အနီးဝန္းက်င္ေဒသ (likely affected area) တြင္ ေလထုအရည္အေသြးႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းသည့္ လက္ေတြ႕ကြင္းဆင္း ေလ့လာတိုင္းတာမႈမွ ရရွိသည့္ ရလဒ္ မ်ားေပၚတြင္ အေျချပဳ၍ သံုးသပ္ရာ ေရြးခ်ယ္ထားေသာေနရာ ၃ ေနရာ စလံုး၌ ေလအမႈန္အမႊားမ်ား (Total Suspended Particulate Matters: TSMP, PM10, PM 5 ) ပါဝင္မႈမွာ WHO ႏွင့္ USEPA တို႕သတ္မွတ္ ထားေသာ ေလထုစံခ်ိန္စံညႊန္းထက္ ႏွစ္ ဆခန္႔ ပိုမိုမ်ားျပားလ်က္ရွိေၾကာင္း၊ ေလအမႈန္အမႊားပါဝင္မႈမွာ ကံကုန္း ေက်းရြာတြင္ လက္ပံေတာင္းေတာင္ ေၾကးနီစီမံကိန္း နယ္ေျမႏွင့္ ရြာသစ္ ေက်းရြာတို႔မွာထက္ ႏွစ္ဆခန္႔ မ်ား ျပားေနေၾကာင္း၊ ကံကုန္းေက်းရြာ၌ လူေနထိုင္မႈႏွင့္ လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္မႈ ပိုမိုမ်ားျပားလာျခင္းႏွင့္ အနီးဝန္းက်င္ ရွိ စံပယ္ေတာင္သတၱဳတြင္းလုပ္ငန္း ခြင္မွ ပ်ံ႕ႏွံ႕လာေသာ ေလထု၏ အက်ိဳး သက္ေရာက္မႈမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္ ေၾကာင္း သံုးသပ္ရပါသည္။ ေလထု အတြင္း အႏၲရာယ္ျဖစ္ေစႏိုင္ေသာ ဓာတ္ေငြ႕ (Sulphur Dioxide SO2, Nitrogen Dioxide NO2, Volatile Organic Compound VOC, Carbon Dioxide CO2) ပါဝင္မႈမွာ အႏၲရာယ္ ျဖစ္ေစႏိုင္ေသာ ပမာဏ မရွိေၾကာင္း သံုးသပ္ရပါသည္”ဟု ေဖာ္ျပပါရွိသည္။

အဆိုပါကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဦး ဝင္းမ်ိဳးသူက “ေလထုညစ္ညမ္းမႈကို ပံုမွန္ေရရွည္ တိုင္းတာမႈျပဳလုပ္မွသာ ေလထုထဲ အက္ဆစ္ပမာဏ သတ္ မွတ္ခ်က္ထက္ မ်ားမမ်ား သိႏိုင္ပါ တယ္။ ေလထုထဲမွာရွိမယ့္ အက္ဆစ္ ျပင္းအားဟာ စိုစြတ္တဲ့ရာသီဥတုအ ခ်ိန္ကာလမွာ နည္းပါးလ်က္ရွိၿပီး ေျခာက္ေသြ႕တဲ့ရာသီေန႕အခ်ိန္ေတြမွာ ပိုမ်ားျပားတတ္ပါတယ္”ဟု လည္း ေကာင္း၊ “ေလထုအရည္အေသြးစစ္ ေဆးဖို႕ နမူနာေကာက္ယူတဲ့အခါမွာ ဘယ္အခ်ိန္ကာလေတြမွာ ေကာက္ တာလဲ။ ဘယ္ေနရာေတြမွာ ဘယ္ ႏွႀကိမ္ ေကာက္တာလဲ။ ေကာက္ယူ တဲ့ နမူနာေတြကေကာ ေဒသတစ္ခု လံုးမွာ အက္ဆစ္ညစ္ညမ္းမႈ မရွိဘူး လို႕ ေျပာရေလာက္ေအာင္ ကိုယ္စားျပဳ ႏိုင္ရဲ႕လား”ဟုလည္းေကာင္း၊ “SO2 ဟာ ေပါ့ပါးၿပီး ေလတိုက္အားေပၚမွာ မူတည္ၿပီး မိုင္ေထာင္ခ်ီ ေျပးႏိုင္ပါ တယ္။ ရာသီအလိုက္ ေလတိုက္ရာ အရပ္ကို လိုက္ၿပီး အေနာက္ေတာင္ ဘက္နဲ႕ အေရွ႕ေျမာက္ဘက္ေတြမွာ SO2 ရဲ႕ ဆိုးက်ိဳးဒဏ္ကို ခံရႏိုင္ပါ တယ္။ ေလနဲ႕ ေရမွာ ပါလာတဲ့ အက္ ဆစ္ဓာတ္ေၾကာင့္ ေျမအဆိပ္သင့္ မႈ (Soil Contamination) နဲ႕ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားတာ သိပ္မေတြ႕မိသလိုပဲ။ ေျမအဆိပ္ သင့္မႈဟာ စားနပ္ရိကၡာထုတ္လုပ္ ေရးနဲ႕ လူအမ်ား အာဟာရ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရး က်န္းမာေရးကိစၥေတြမွာ အက်ိဳးသက္ ေရာက္မႈရွိတဲ့အတြက္ အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္တစ္ခ်က္ပါ”ဟုလည္းေကာင္း သံုးသပ္ထားပါသည္။

ထို႔ျပင္ အစီရင္ခံစာတြင္ ေၾကးနီစီမံကိန္း ေဆာင္ရြက္ျခင္းေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေတာ္၊ ျပည္သူလူထုႏွင့္ အနာဂတ္ မ်ိဳးဆက္မ်ား အတြက္ အက်ိဳးရွိ/မရွိ အပိုဒ္ ၈၄။ (ခ) ျပည္သူလူထုအတြက္  အက်ိဳးေက်းဇူး၏ စာေၾကာင္းေရ ၂ဝ၌  ေဒသခံလူထုအေနႏွင့္ လက္ပံေတာင္း ေတာင္ေၾကးနီစီမံကိန္းအေပၚ ႏွစ္လို မႈမရွိျခင္း၏ အေၾကာင္းရင္း မ်ားတြင္ အသိမ္းခံရေသာ လယ္ယာေျမမ်ားအ တြက္ တန္ရာတန္ေၾကးမရဟူေသာ  ခံယူခ်က္အျပင္ အလုပ္ အကိုင္ အခြင့္အလမ္းမ်ား မရရွိျခင္းသည္လည္း အ ေၾကာင္းရင္းတစ္ရပ္ ျဖစ္ပါသည္။ ျမန္မာ့စီးပြားေရး ဦးပိုင္ လီမိတက္ႏွင့္ ဝမ္ေပါင္ကုမၸဏီတို႔အေနျဖင့္ ေရေဘး သင့္ေဒသခံမ်ားအတြက္ အလွဴေငြေပး အပ္ျခင္း၊ ယမားေခ်ာင္း တာေပါင္ ျပဳ ျပင္ေဆာင္ရြက္ေပးျခင္း၊ ရြာသာ-ေရႊပန္းခိုင္လမ္း ေဆာက္လုပ္ေပးျခင္း၊ သာယာကုန္း ရြာတံတားႏွင့္ မိုးႀကိဳးျပင္ ရြာ ဆည္ျပဳျပင္ရန္ ကူညီေဆာင္ရြက္ ေပးျခင္း၊ ေဖာင္းကားရြာဆည္ ျပဳျပင္ ေပးျခင္းအျပင္ ပညာေရးႏွင့္ က်န္း မာေရးတို႔တြင္ အကူအညီေပးျခင္းတို႔ ျပဳလုပ္ေပးမႈ ရွိသည္ကို ေတြ႕ရွိရရာ ေက်းရြာ လူထုအေနႏွင့္ အက်ိဳးခံစားမႈ အထိုက္အေလ်ာက္ ရွိသည္ဟု ဆိုႏိုင္ ပါသည္။ သို႔ရာတြင္ ေဒသခံ လူထု ေမွ်ာ္လင့္သည့္ ေရရွည္လူမႈစီးပြားေရး ဆိုင္ရာ အကူအညီတို႕ကိုမူ ထိေရာက္စြာ ေပးအပ္ ထားျခင္း မရွိဟု သံုးသပ္ရပါသည္ဟု ေဖာ္ျပထားၿပီးေနာက္  ေကာ္မရွင္၏ အႀကံျပဳခ်က္အျဖစ္  စာေၾကာင္းေရ ၃၇ ၌ ေဒသခံလူထုအ တြက္ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ား ပိုမိုရရွိရန္ လိုအပ္သည္ဟုလည္းေကာင္း၊ ကုမၸဏီ တြင္ ခန္႔ထား ေပးႏိုင္သည့္ အလုပ္အ ကိုင္အျပင္ အေသးစားႏွင့္ အလတ္စား စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား (Small and Medium Enterprise) တည္ေထာင္ေပးမွသာလွ်င္ ေဒသခံ ျပည္သူလူထု၏ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းကို ျဖည့္ဆည္းေပးႏိုင္မည္ဟု လည္းေကာင္း သံုးသပ္ပါသည္ဟု ေဖာ္ျပ ထားသည္။

သို႔ရာတြင္ သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ ပညာရွင္ ဆရာဦးဝင္းမ်ိဳးသူက  “ေဒၚလာသန္းေထာင္ခ်ီ ျမတ္မယ့္ စီးပြားေရး စီမံကိန္းေတြဆိုရင္ အက်ိဳးစီးပြားကို ဘယ္လိုခြဲေဝ ျဖန္႔ျဖဴးမယ္ (Benefit Sharing and Wealth Distribution) ဆိုတာ တိတိက်က် ေဖာ္ျပသင့္ပါတယ္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ စီမံကိန္းေၾကာင့္ ရလာမယ့္ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ Economic Growth ကို သာတူညီမွ် ခံစားေရး Equity အလို႕ငွာ ေဒသခံ ေတြကို ဘယ္လိုျဖန္႔ေဝေပးမယ္ ဆိုတာ အေရးႀကီးပါတယ္”ဟုလည္းေကာင္း၊ “ႏိုင္ငံတကာ ေငြေရးေၾကးေရး အဖြဲ႕အစည္းေတြျဖစ္တဲ့ IFC နဲ႕ ႏိုင္ငံတကာ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြ လက္ခံထား တဲ့ လုပ္ငန္းလမ္းညႊန္ကေတာ့ ေျမ သိမ္းယူရတဲ့ ကိစၥေတြမွာ သိမ္းခံရသူ ေတြရဲ႕ ဘဝရွင္သန္ရပ္တည္ေရးအ တြက္ အစီအမံေတြ အတိအက် ပါ ဝင္သင့္တယ္ လို႔ မူေဘာင္ ခ်မွတ္ထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ေၾကးနီစီမံ ကိန္းဟာ အက်ိဳးအျမတ္ေတြ တြက္ ခ်က္တဲ့အတိုင္း ရွိေနမယ္ဆိုရင္ အ ျမတ္ရာခိုင္ႏႈန္းတစ္ခုကို သတ္မွတ္ၿပီး  ေဒသဖြံ႕ၿဖိဳးေရးရံပံုေငြတစ္ရပ္ တည္ေထာင္ သင့္တယ္ ဆိုတဲ့အခ်က္ကို အေလးအနက္ထား အႀကံျပဳသင့္တယ္ လို႔ ထင္ျမင္မိပါတယ္” ဟု လည္း ေကာင္း ေရးသားေဖာ္ျပထားသည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။

အစီရင္ခံစာတြင္ စံုစမ္း စစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္၏ ေလ့လာေတြ႕ရွိခ်က္ မ်ား အပိုဒ္ ၄၆ တြင္  စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္ဥကၠဌ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္၏ အကူအညီ ေတာင္းခံခ်က္ အရ ေဒါက္တာတင္မ်ိဳးဝင္းႏွင့္ Dr Mark Hampson (Australia Embassy Medical Clinic) တို႔ႏွစ္ဦးသည္ ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ဝင္ ေဒါက္တာ ျမင့္သိန္းႏွင့္ အတူ ကံကုန္း ေက်းရြာရွိ သုခေဝ ေဆးခန္းတြင္ အက္ဆစ္ထိ၍ က်န္းမာေရး ထိခိုက္ေၾကာင္း သံသယ ရွိသည့္ ကေလးငယ္ေလးဦး၏ ေရာ ဂါေဝဒနာအေျခအေနကို ပဏာမ စမ္း သပ္စစ္ေဆးၾကည့္ရႈရာ အက္ဆစ္ေၾကာင့္ျဖစ္သည့္ ေရာဂါလကၡဏာ မ်ား မဟုတ္ဟု မွတ္ခ်က္ျပဳေၾကာင္း ေတြ႕ရွိခဲ့ရသည္ဟု ေဖာ္ျပထား ပါသည္။ သို႕ရာတြင္ စမ္းသပ္စစ္ေဆးေပးေသာ ဆရာဝန္မ်ားသည္ လုပ္ငန္းခြင္က်န္း မာေရးဆိုင္ရာ ကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္မ်ား ဟုတ္မဟုတ္ကိုေသာ္လည္းေကာင္း၊ ယင္းတို႔၏ ကၽြမ္းက်င္မႈဘာသာရပ္ မ်ားကိုလည္းေကာင္း ေဖာ္ျပထားျခင္း မရွိေပ။ ထို႔ျပင္ စမ္းသပ္စစ္ေဆးမႈမွာ ပဏာမစမ္းသပ္မႈျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပ ထားေသာ္လည္း ေနာင္တြင္ ထိုကဲ့သို႕ ဆံုးျဖတ္ရခက္ေသာ အေျခအေနမ်ိဳး ေပၚေပါက္လွ်င္ မည္ကဲ့သို႕ႏွင့္ မည္သူ က တာဝန္ယူစစ္ေဆး မည္ဆိုသည္ ကိုမူ အႀကံျပဳထားျခင္း မေတြ႕ရေပ။

ဆရာဦးဝင္းမ်ိဳးသူကမူ “ေဒသခံ ေတြရဲ႕ ေရာဂါဟာ အက္ဆစ္ဓာတ္ေၾကာင့္ျဖစ္တာ မဟုတ္ဘူးလို႔ က်န္း မာေရး ကၽြမ္းက်င္သူမ်ားက ဆို တယ္လို႔ အစီရင္ခံထားပါတယ္။ ဒီေန ရာမွာ ဒီကေလးေတြရဲ႕ ေရာဂါဟာ အက္ဆစ္ ဓာတ္ေၾကာင့္ မဟုတ္ဘူးဆို ရင္ အျခား Heavy Metal လို႔ေခၚတဲ့ သတၱဳေလးေတြေၾကာင့္ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ အေျခ အေနနဲ႕ေကာ သက္ဆိုင္မႈ ရွိလား၊ ရွိတယ္ဆိုရင္ေကာ ဒါက စီမံကိန္း သတၱဳတူးေဖာ္တာနဲ႕ ဆိုင္ႏိုင္လား၊ ဒါ မွမဟုတ္ ေဒသခံေတြ အရပ္နည္းနဲ႕ ဒုတၴာခ်က္တဲ့အတြက္ ဆက္စပ္တဲ့ က်န္းမာေရးဆိုးက်ိဳး ျဖစ္လာႏိုင္လား ဆိုတာ ဆန္းစစ္ဖို႔ လိုပါမယ္။ ဒီလို ပိုၿပီး အေသးစိတ္ေလ့လာမႈ ရွိမရွိ အစီရင္ခံစာထဲမွာ ေဖာ္ျပမထားပါဘူး” ဟုလည္းေကာင္း၊ “ေကာ္မရွင္က တာ ဝန္ရွိသူေတြဟာ ေပးထားတဲ့အခ်ိန္ ကာလထဲမွာ က်န္းမာေရး ေရွာင္တခင္ ဆန္းစစ္ျခင္း ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ စီမံ ကိန္းေဒသတြင္းနဲ႕ စီမံကိန္းျပင္ပေဒသ မွာ ရွိတဲ့လူေတြရဲ႕ က်န္းမာေရးကို က်ပန္းနမူနာ ေကာက္ယူစစ္ေဆးလို႔ ရႏိုင္ပါတယ္။ ေက်းလက္က်န္းမာ ေရးဌာနေတြရဲ႕ မွတ္တမ္းေတြ ေကာက္ယူၿပီး ႏႈိင္းယွဥ္ေလ့လာကာ ျဖစ္ႏိုင္ေျခအက်ိဳးအေၾကာင္းေတြ သံုးသပ္ႏိုင္ ပါတယ္”ဟုလည္းေကာင္း သံုးသပ္ထားသည္။

ထို႔ျပင္ အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္ ျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ယင္း၏ သေဘာထားကိုလည္း “ဒီလိုႀကီးမားတဲ့ စံုစမ္း စစ္ေဆးမႈေတြမွာ အစီရင္ခံစာ အၾကမ္းကို Preview လို႔ ေခၚတဲ့ အျခားျပင္ပသင့္ေတာ္တဲ့သူေတြရဲ႕ ေဝဖန္ သံုးသပ္ခ်က္ေတြကို ရယူၿပီးမွ အၿပီး သတ္ ေကာက္ခ်က္ခ် အစီရင္ခံစာ ျပဳစုေလ့ရွိၾကပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ လည္း  Public Hearing  ျပည္သူ႔ၾကား နာတာကို ေဆာင္ရြက္ၿပီးမွ အၿပီး သတ္ ေဆာင္ရြက္ေလ့ ရွိပါတယ္” ဟု ဆိုပါသည္။

သပိတ္ ရပ္စဲထား

စီမံကိန္းရပ္ဆုိင္းေရးအတြက္ ဆႏၵေဖာ္ထုတ္ခဲ့ၾကသည့္ ဆားလင္း ႀကီး ေဒသတြင္းေက်းရြာအခ်ိဳ႕မွ ေတာင္သူ မ်ားသည္ ယေန႔ မတ္ ၁၆ ရက္ ညေန ၄ နာရီခြဲခန္႔က စုေဝးရာ သပိတ္စခန္း ၃ ခုအား မိမိတို႔ ဆႏၵ အေလ်ာက္ အခိုက္အတန္႔အားျဖင့္ ယာယီ႐ုပ္သိမ္းလိုက္ေၾကာင္း ဆႏၵ ျပသပိတ္ေခါင္းေဆာင္ ကိုဟန္ဝင္းေအာင္၏ ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ ေတာင္သူတစ္ဦးက ျမန္မာအင္ဒီပဲန္ဒင့္သို႔ ေျပာသည္။

“လုပ္ငန္းေတြေၾကာင့္ ေခတၱ ရပ္ဆိုင္းလိုက္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ တုိ႔ရြာသားေတြဆိုတာ တရားဥပေဒ ကို လိုက္နာတယ္ ဆုိတဲ့အေၾကာင္းကို သက္ေသျပလိုက္ တာပါ၊ ေတာင္သူ ေတြဘက္ကလည္း သေဘာတူပါ တယ္” ဟု ယင္းကဆုိသည္။

ယင္းတို႔ အေနႏွင့္ ဆႏၵေဖာ္ထုတ္ပြဲမ်ားအား ဆက္လက္ က်င္းပျပဳလုပ္သြားရန္ အစီအစဥ္ရွိေသာ္လည္း ၿပီးခဲ့ သည့္ မတ္ ၁၃ ရက္ ရက္စြဲျဖင့္ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့သည့္ ဆားလင္း ႀကီးၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္း၏ ဖယ္ရွားရွင္းလင္း ေစခုိင္း မိန္႔ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး တရားဥပေဒကို ေလးစားလုိက္နာသည့္အေနျဖင့္ တံု ရြာေရွ႕သပိတ္စခန္းကိုသာမက လိပ္ခြံ ေတာင္သပိတ္စခန္းႏွင့္ အင္ၾကင္း ေတာင္ သပိတ္စခန္းတို႔ကိုပါ မိမိတို႔ ဆႏၵသေဘာထားအရ အခုိက္အတန္႔ ယာယီ႐ုပ္သိမ္းလိုက္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ကိုလည္း ယင္းက ဆက္လက္ ေျပာသည္။

သပိတ္ေမွာက္ေတာင္သူမ်ားအ ေနျဖင့္ သပိတ္စခန္းအား ႐ုပ္သိမ္း လိုက္ေသာ္လည္း မိမိတို႔မူလ ဆံုးျဖတ္ ထားသည့္မူအတိုင္းသာ ဆက္လက္ ေဆာင္ရြက္ သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ အထူးသျဖင့္ ေလ်ာ္ေၾကးေငြကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍လည္း လက္သင့္ခံစဥ္း စားမည္ မဟုတ္ေၾကာင္းကုိလည္း ေတာင္သူမ်ားကုိယ္စား အတိအလင္း ေျပာဆုိျပန္သည္။

“ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ကေတာ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး အစီရင္ခံစာထဲမွာ ပါတဲ့အတိုင္း ဝမ္ေပါင္ကုမၸဏီနဲ႔ စာ ခ်ဳပ္သစ္ခ်ဳပ္ဆုိခြင့္ မရမရခ်င္း ေငြေရး ေၾကးေရးလည္း ယူမွာမဟုတ္ပါဘူး” ဟု ယင္းက ဆိုသည္။

 မတ္ ၁၄ ရက္ ဆႏၵေဖာ္ထုတ္မႈ ျဖစ္စဥ္အတြင္း ေတာင္သူမ်ားစုေဝးရာ တံုရြာသပိတ္စခန္းအား ေဒသခံ အာ ဏာပိုင္အဖြဲ႕အစည္းအခ်ိဳ႕က ဖယ္ရွား ရွင္းလင္းေပးရန္ အသိေပး အေၾကာင္း ၾကားခဲ့ရာတြင္ ေဒသခံ ေတာင္သူ မ်ားဘက္က အသင့္ထားရွိသည့္ သပိတ္ စခန္း ၃ ခုစလံုးအား မိမိတို႔ဆႏၵ အေလ်ာက္ယာယီ ႐ုပ္သိမ္းေပးခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ သို႕ေသာ္ အျပန္အလွန္အား ျဖင့္ သက္ဆိုင္ရာကလည္း ေဒသ တြင္း ထုတ္ျပန္ထားခဲ့ေသာ ပုဒ္မ ၁၄၄ ကို ျပန္လည္ ရုပ္သိမ္းေပးရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။ျပည္ပသတင္းစာမ်က္ႏွာမ်ား တြင္ အစီရင္ခံစာႏွင့္ ေကာ္မ ရွင္ဥကၠ႒ကို ေဝဖန္အစီရင္ခံစာႏွင့္  ပတ္သက္  ၿပီး ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္အား  ဆႏၵျပၾကသည္ ဟူေသာ သတင္းမ်ား အပါအဝင္ ေဝဖန္သံုးသပ္ခ်က္ သတင္းမ်ားမွာ ျပည္တြင္းျပည္ပ စာမ်က္ ႏွာမ်ားေပၚတြင္ ေပၚထြက္ခဲ့ရာ ကမၻာ့ ေခါင္းေဆာင္အခ်ိဳ႕ ကိုယ္တိုင္ ဝင္ေရာက္ ေရးသားေလ့ရွိေသာ  Huffington Post သတင္းစာ မ်က္ႏွာေပၚတြင္ “ေကာ္မရွင္၏ ေတြ႕ရွိခ်က္ မ်ားကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ေထာက္ခံ မႈက ဖိႏွိပ္သူ စစ္အစိုးရေဟာင္းကို ဦးေဆာင္ဆန္႔က်င္ရာမွ ရရွိခဲ့ေသာ ဆယ္စုႏွစ္စုေက်ာ္ နက္႐ိႈင္း က်ယ္ျပန္႔ ေသာ ေထာက္ခံမႈမ်ားကို ၿပိဳပ်က္ တုိက္စားသြားေစႏိုင္ပါသည္။ ၂ဝ၁၁ ခုႏွစ္တြင္ အာဏာရယူခဲ့ေသာ ေရြး ေကာက္ခံ အမည္ခံ အရပ္သားအစိုးရ ႏွင့္ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္က ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ သူ႔ အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ပါတီဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္မႈက သူ႔ကို ပါလီမန္အမတ္ တစ္ေနရာ ေပးခဲ့ပါသည္”ဟု ေရးသားထား၏။

“ပါလီမန္ စည္းမ်ဥ္းမ်ားအတုိင္း ကစားရန္ သူ႔ပါတီက သေဘာတူခဲ့ သျဖင့္ လက္ေတြ႕တြင္ စစ္တပ္ေက်ာ ေထာက္ ေနာက္ခံ အစိုးရ၏ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရး ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားကို သူ ေထာက္ခံခဲ့ရသည္။ တစ္ခ်ိန္တည္း  တြင္ စစ္တပ္အာဏာရွိသည့္ ဖြဲ႕စည္း အုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒက ခြင့္ျပဳ သမွ်ထက္ အေျပာင္းအလဲကို ပုိမို လိုလား ေသာ စစ္ဖက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အမာခံ လႈပ္ရွားတက္ႂကသူမ်ား အတြက္မွာလည္း ဒုကၡခံစားခဲ့ရသည့္ ဆႏၵမဲေဝစု တစ္စုကို ရရာရလမ္းက ရွိေနပါသည္”ဟု လည္း ဆက္လက္ ေဖာ္ျပထားသည္။

တဖန္ “ေဒၚလာ ၉၉၇ သန္းတန္ ဤဖက္စပ္လုပ္ငန္းမွာ ၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္၊ ေမလက လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ ျခင္းျဖစ္ၿပီး ပါလီမန္၏ စစ္ေဆး အတည္ျပဳမႈ မရွိသျဖင့္ ယခင္စစ္အစိုးရေအာက္မွာပင္ အဆံုးသတ္ခဲ့ၿပီဟု စီမံကိန္း ရပ္ေစလိုသူမ်ားက ျငင္း ခုံၾကပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ လူအ မ်ားက စစ္ဖက္ကုိ သံသယျဖစ္ေန ဆဲရွိၿပီး တ႐ုတ္ ကို စစ္ဖက္အုပ္စိုးမႈအား ကူညီေထာက္ပံ့ခဲ့ေသာ ရန္လို ေသြးစုတ္သည့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူအျဖစ္ သေဘာထား ၾကသည္။ စံုစမ္းေရး ေကာ္မရွင္က ရဲအဖြဲ႕ကို မီးခိုးဗံုး မ်ားအေၾကာင္း ေကာင္းေကာင္း နားမလည္ ဟု အျပစ္ရွာ ျပၿပီး အဓိက႐ုဏ္း ႏွိမ္နင္းေရးသင္တန္းယူရန္ ရဲအဖြဲ႕ကုိ ေထာက္ခံခ်က္ေပးခဲ့ေသာ္ျငား တရားဝင္ တာဝန္ယူမႈ တစ္စံုတစ္ရာ မရွိျခင္းကိုမူ ေထာက္ျပရန္ ပ်က္ကြက္ခဲ့ သည္” ဟုလည္း ေထာက္ျပထား ပါသည္။

အဆိုပါေဆာင္းပါးအဆံုးသတ္ တြင္ “ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ က ရြာသူရြာသားမ်ားႏွင့္ အေမးအေျဖ လုပ္ၿပီး သတၱဳတြင္း ကုမၸဏီမွ အရာရွိမ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆံုခဲ့သည္။ အစီရင္ခံ ေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားကို ကန္႔ကြက္ ဆႏၵျပလုိပါက သတၱဳတြင္းကုမၸဏီကို မျပဘဲ သူ႔အိမ္သုိ႔ လာျပရန္ ရြာသား မ်ားကို သူက ေျပာသည္။ သို႔ေသာ္ ႀကိဳတင္ခြင့္ျပဳခ်က္ ယူရန္ႏွင့္ မယူ ပါက ရဲကို ေခၚရမည္ဟု တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးကို အေၾကာင္းျပ၍ သူက ဆုိပါသည္။

“သူ႔ေကာ္မရွင္သည္ ေၾကးနီစီမံကိန္းအတြက္ ေရြးခ်ယ္စရာ ၃ ခ်က္ ကုိ စဥ္းစားခဲ့ေၾကာင္း၊ ဆက္လုပ္ရန္၊ ရပ္ဆုိင္းရန္ႏွင့္ အေျပာင္းအလဲတခ်ဳိ႕ ျဖင့္ ဆက္လုပ္ရန္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ တတိယ နည္းကို ေကာ္မရွင္က ေထာက္ခံခဲ့ ေၾကာင္း သူက ေျပာသည္။

“တကယ္လုိ႔ ကၽြန္မတုိ႔က လံုးဝ ရပ္လိုက္ရင္ အခုျဖစ္ေနတဲ့ သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ ပ်က္စီးမႈကို ကုသဖို႔ ဘယ္က ပုိက္ဆံရမွာလဲ။ သတၱဳတြင္းကို ပိတ္လုိက္ တာဟာ ေဒသခံေတြ အတြက္ အက်ဳိးမရွိပါဘူး။ တျခား ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ လုပ္ထားခဲ့တဲ့ သေဘာ တူညီခ်က္ကုိ ကၽြန္မတုိ႔ ခ်ဳိးဖ်က္ရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ေငြေရးေၾကးေရးအရ မယံုၾကည္ထုိက္တဲ့ ႏုိင္ငံလုိ႔ ကမၻာ့ ႏုိင္ငံေတြက ထင္သြားမွာေပါ့”ဟု သူ က ဆုိပါသည္။

ရြာသူရြာသား အေျမာက္အမ်ား ကမူ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အေန အထားကို ျငင္းပယ္ခဲ့ၾကပါသည္။ သတၱဳတြင္းကုမၸဏီ႐ံုးႏွင့္ သိပ္မေဝး လွေသာ အကြာအေဝးရွိ သပိတ္စခန္း တစ္ခုတြင္ အသက္ ၄၉ ႏွစ္ရြယ္ ေဒၚၿငိမ္းက သတၱဳတြင္းအတြက္ လုယူ သြားခဲ့ေသာ ေတာင္ႀကီးကို ျပန္ရရန္ ဆႏၵျပသူမ်ားအေနျဖင့္ ေသသည့္တိုင္ တိုက္ပြဲဝင္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္းေျပာ ၾကားသည္။ ထိုစီမံကိန္းအတြက္ လြန္ခဲ့ ေသာ ၃ ႏွစ္က သူ႔ေျမယာ ၄ ဧက ကို အဓမၼလုယူခံခဲ့ရသည္။

“ကၽြန္မတုိ႔လိုခ်င္တာက စီမံကိန္း လံုးဝရပ္ဆုိင္းေရး” ဟုသူက ေျပာသည္။ “ဂ်ပန္ေတြ ၿဗိတိသွ်ေတြ လက္ေအာက္ က်ေရာက္ခဲ့ရတဲ့ အခ်ိန္ကေတာင္ ကၽြန္မတုိ႔အတြက္ ဒီ ေတာင္ႀကီးေတြကို ကၽြန္မတုိ႔ ဘိုးေဘး  ေတြက ကာကြယ္ႏုိင္ခဲ့ၾကတယ္။ ကုိယ့္ေျမ ကိုယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေနတဲ့အခ်ိန္ က်မွ ဘာျဖစ္လုိ႔ လံုးဝ ဆံုး႐ံႈးခံရမွာလဲ” ဟု သူက ဆုိပါသည္” ဟု ေရးသား နိဂံုးခ်ဳပ္ထားေလသည္။

ထို႔ျပင္ Asiacorrespondent သတင္းစာ၏ ေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္တြင္ လည္း ျပည္တြင္းမွ ႏိုင္ငံေရးလႈပ္ရွား သူမ်ား၏ အသံကို ကိုးကားကာ “ေၾကးနီတြင္းျပႆနာ မ်ားအတြက္ ေဒသခံတို႕ကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ နားခ်ႏိုင္မည္ေလာ”ဟု ေမးခြန္းထုတ္ ထားပါသည္။ ယင္းတြင္ “ေဒၚေအာင္ ဆန္းစုၾကည္အေနျဖင့္ ရည္ရြယ္ခ်က္ ေကာင္းမ်ား ရွိေကာင္းရွိႏုိင္မည္ျဖစ္ ေသာ္လည္း ေက်းလက္ျပည္သူတုိ႔၏ ခံစားမႈအသံကို နားေထာင္ရန္ ပ်က္ ကြက္ခဲ့ေၾကာင္း၊  ေငြသည္ ျပည္သူတုိ႔ စိတ္ေက်နပ္မႈရရွိရန္ အခါခပ္သိမ္း မစြမ္းေဆာင္ ႏိုင္ေၾကာင္း ရံဖန္ရံခါတြင္ ဇာတိၿမိဳ႕ရြာအေပၚထားရွိသည့္ လူတုိ႔၏ ဂုဏ္ယူလိုစိတ္ႏွင့္ ေမတၱာတရား တို႔က ေငြေၾကးဥစၥာ အေပၚသို႔ လႊမ္းမိုး တတ္ေၾကာင္း ” ျဖင့္ အသက္ ၈၆ ႏွစ္အရြယ္ရွိ ဝါရင့္သတင္းစာဆရာ ႀကီး ဦးဝင္းတင္၏ ေအပီ သတင္းဌာနသို႕ အေျပာမ်ားကို ကိုးကားထား သည္။

တစ္ဖန္ ၈၈ မ်ိဳးဆက္ (ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ ပြင့္လင္းလူ႔အဖြဲ႕အစည္း)မွ မင္းကိုႏိုင္၏ အာရ္အက္ဖ္ေအေရဒီ ယိုသို႔ ေျပာၾကားခ်က္မ်ားကိုလည္း  “ေဒသခံျပည္သူမ်ား အေနျဖင့္ ေဒၚ ေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္ေသာ ေကာ္မရွင္ႏွင့္ သေဘာထားကြဲလြဲမႈ မ်ားရွိသည့္တိုင္ အမ်ဳိးသားေရး ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္မ်ားကို မ်က္ေခ်မျပတ္ သင့္ ေၾကာင္း၊ စီမံကိန္းမွ မည္သည့္အက်ဳိး ေက်းဇူးအသီးအပြင့္ကိုမွ် မျမင္ရေသး မီ ျပည္သူမ်ားအၾကား ပဋိပကၡမ်ား ေပၚေပါက္လာမည္ကို စုိးရိမ္တုန္လႈပ္မိေၾကာင္း၊ လက္ပံေတာင္းအၾကပ္ အတည္းမွာ စိန္ေခၚမႈတစ္ရပ္ ျဖစ္ ေၾကာင္း၊ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးျခင္းအား ျဖင့္ ျပႆနာေျဖရွင္းနည္းလမ္းမ်ား ကို အေလ့အက်င့္ ျပဳရန္ လိုအပ္ေနေသာ မိမိတို႔အေနျဖင့္ ထိုစိန္ေခၚမႈကို ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးျခင္း ျပဳလုပ္ရန္ အခြင့္ အလမ္းေကာင္းတစ္ရပ္အျဖစ္ အသြင္ ေျပာင္းလဲပစ္ေရး အတြက္ ႏိုးၾကား ျဖတ္လတ္ေနရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ သို႔ မွသာ ကြဲျပားေသာအျမင္မ်ား ရွိလင့္ ကစား သေဘာတူညီခ်က္တစ္ရပ္ ရရွိမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဒီမိုကေရစီ စနစ္အတြက္ ကာလၾကာရွည္စြာ လက္တြဲ တုိက္ပြဲဝင္လာခဲ့ၾကေသာ ရဲေဘာ္ရဲဘက္ အခ်င္းခ်င္း အခ်င္း မ်ား မေနသင့္ေၾကာင္း၊ အထူးသျဖင့္ ျပည္သူအမ်ားစုက ယံုၾကည္ကိုးစား လ်က္ရွိေသာ လူထုေခါင္းေဆာင္ ေဒၚ ေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး လႈပ္ ခတ္မႈမ်ား ခံစားခဲ့ၾကရသည့္ ႏုိင္ငံ သားတုိ႔အၾကား အခ်င္းမမ်ားသင့္ ေၾကာင္း” ဟု ေကာက္ႏႈတ္ ကိုးကား ထားပါသည္။

ျမန္မာအင္ဒီပဲန္ဒင့္၏ ေမးျမန္း မႈကိုမူ မင္းကိုႏိုင္က “ကၽြန္ေတာ္တို႔မွာ မူရွိပါတယ္။ စီမံကိန္းတိုင္းဟာ ပြင့္ လင္း ျမင္သာမႈ ရွိရမယ္။ လူထုကို သိေအာင္ အရင္ ေၾကညာရမယ္။ အက်ိဳးအျမတ္ ခြဲေဝမႈမွာလည္း ပြင့္လင္း ျမင္သာရမယ္။ EIA, SIA လို႔ေခၚတဲ့ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ အက်ိဳး သက္ေရာက္မႈေတြ၊ လူမႈဘဝအကဲ ျဖတ္မႈေတြ ရွိရမယ္။ အဲဒါေတြက လည္း ႏိုင္ငံတကာ စံခ်ိန္စံညႊန္းမီတဲ့ အဖြဲ႕ေတြရဲ႕ စနစ္တက် စစ္ေဆးေတြ႕ ရိွခ်က္ေတြ ျဖစ္ရမယ္။ အဲဒါေတြ အား လံုးေပါင္းၿပီးေတာ့ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈနဲ႕ အမ်ားက လက္ခံႏိုင္မွသာ ဘယ္စီ မံကိန္းမဆို ေဆာင္ရြက္သင့္ပါတယ္” ဟု ေျဖၾကားခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ေဆာင္းပါးတြင္ “ေလ်ာ္ေၾကးေငြ ထပ္ေဆာင္းေပးအပ္ေစၿပီး စီမံကိန္းဆက္လက္ေဆာင္ရြက္ခြင့္ လမ္းဖြင့္ေပးခဲ့ေသာ ေကာ္မရွင္၏ သေဘာထား ရပ္တည္မႈသည္ ေျမယာသိမ္းယူမႈ အမ်ားအျပား ေပၚေပါက္ေန ေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အထူးသတိျပဳ စရာ သေဘာထားတစ္ရပ္ ျဖစ္လာခဲ့ သည္။ အဆုိပါကိစၥရပ္က ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရသည္ ဆင္းရဲေသာ ေက်းလက္ေဒသ ေတာင္သူလယ္သမားမ်ားအ ေရးထက္ သဘာဝ သယံဇာတမ်ား ကို ကာလၾကာျမင့္စြာ ကုပ္ေသြး စုပ္ယူေနခဲ့ေသာ ခ႐ိုနီတုိ႔ဘက္သို႔ မ်က္ ႏွာသာ ေပးခဲ့ေၾကာင္း ေဖာ္ျပလ်က္ ရွိသည္။

“စင္စစ္အားျဖင့္မူ လွည့္ကြက္ မ်ားေသာ ေၾကးနီတြင္းကိစၥကို စစ္ အစိုးရ အဆက္ဆက္က ဖန္တီးလုပ္ ေဆာင္ ခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။ စစ္တပ္ အာဏာပိုင္တုိ႔အေနႏွင့္ ထိုအေရးကို ယင္းတုိ႔ကုိယ္တုိင္ ေျဖရွင္းရမည္ ျဖစ္ ေသာ္လည္း သမၼတဦးသိန္းစိန္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦးေဆာင္ေသာ အဖြဲ႕ဝင္ ၃ဝ ပါ စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္ ကို ၂ဝ၁၂ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာ ၁ ရက္ တြင္ ဖြဲ႕စည္းေပးကာ ေၾကးနီတြင္း စီမံကိန္းဆက္လက္ေဆာင္ရြက္ခြင့္ျပဳ သင့္၊ မျပဳသင့္ စံုစမ္းအစီရင္ခံေစခဲ့ သည္။ “အခ်ဳိ႕ေသာ ႏုိင္ငံေရးေဝဖန္ အကဲခတ္သူမ်ားကမူ ေဒၚေအာင္ဆန္းစု ၾကည္ကို ေဒသခံျပည္သူမ်ားႏွင့္ ထိပ္တုိက္ဆံုေတြ႕ေစကာ ၾကားညပ္မည့္ အေနအထားတစ္ရပ္အတြင္းသို႔ တြန္း ပို႔လုိက္ေသာ စစ္တပ္ေက်ာေထာက္ ေနာက္ခံျပဳ အစိုးရ၏ အဘိဇၩာ အားႀကီးေသာ လုပ္ရပ္ကို ႐ႈတ္ခ်ေျပာၾကား ၾကသည္။ ဤလုပ္ရပ္မွာ ႏုိင္ငံေရးအရ ထင္ရွားေက်ာ္ၾကား လူႀကိဳက္မ်ားလွေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ၏ လူႀကိဳက္မ်ားမႈကို ၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲမတိုင္မီ ဖ်က္ဆီးႏုိင္ရန္ အာဏာရပါတီက လွ်ဳိ႕ဝွက္ထိုးႏွက္မႈ တစ္ရပ္အျဖစ္လည္း ျဖစ္တည္ဟန္ရွိ ေပသည္ ”ဟုလည္း သံုးသပ္ေဝဖန္ ထားေပသည္။

ေကာ္မတီ သေဘာထား

အစီရင္ခံစာကို ႏိုင္ငံပိုင္ သတင္းစာမ်ားတြင္ ထုတ္ေဖာ္တင္ျပသည့္ေန႕ တြင္ပင္ အစီရင္ခံစာအေပၚ အေကာင္ အထည္ ေဖာ္ေဆာင္ရြက္မည့္ ေကာ္မ တီတစ္ရပ္ကို ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတက  ဖြဲ႕စည္းေပးလိုက္သည္။ ထိုေကာ္မတီ တြင္ အဖြဲ႕ဝင္ ၁၅ ဦး ပါဝင္ကာ ဌာန ဆိုင္ရာဝန္ႀကီးမ်ားႏွင့္ ျမန္မာ့စီးပြား ေရးဦးပိုင္လီမိတက္၊ ျမန္မာဝမ္ေပါင္ ကုမၸဏီတို႔မွ တာဝန္ရွိသူမ်ား ပါဝင္ ကာ ျပင္ပပညာရွင္အျဖစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ဝင္ ေဒါက္တာ ေအာင္ထြန္းသက္လည္း ပါဝင္သည္။ ေကာ္မတီအေနျဖင့္ တံု႕ျပန္မႈ အမ်ဳိးမ်ဳိး ရွိေနေသာ အစီရင္ခံစာကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ရမည္ျဖစ္ရာ မည္သည့္အခက္အခဲမ်ား၊ စိန္ေခၚမႈ မ်ားကို ရင္ဆိုင္ရမည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ ထားေၾကာင္းႏွင့္ ထိုအခက္အခဲမ်ား ကို မည္ကဲ့သို႔ ေက်ာ္လႊားသြားရန္ စီစဥ္ ဆံုးျဖတ္ထားပါေၾကာင္း ေဒါက္ တာေအာင္ထြန္းသက္အား ျမန္မာအင္ ဒီပဲန္ဒင့္ဂ်ာနယ္က ေမးျမန္းခဲ့သည္။

ထိုအခါ ယင္းက “အစည္းအေဝး ေခၚတာေတြ ရွိတယ္။ အႀကံျပဳ ခ်က္ေတြ၊ ေဆြးေႏြးခ်က္ေတြကို ယူၿပီး တာဝန္ရွိသူ ေတြနဲ႕ ကာလတို၊ ကာလရွည္ စီမံကိန္းေတြ ခ်မွတ္ၿပီး လုပ္ေဆာင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္စရာ ရွိတာေတြေတာ့ လုပ္ရမွာပဲ။ ေနျပည္ေတာ္မွာ လုပ္တဲ့ အစီရင္ခံစာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေရး အစည္းအေဝး ေတာ့ ဆရာ မတက္ျဖစ္လိုက္ ဘူး။ လုပ္ေဆာင္စရာရွိတာေတြလည္း စတင္လုပ္ေဆာင္ေနၿပီ။ ပြင့္လင္းျမင္ သာမႈရွိရွိနဲ႔ လုပ္သင့္တာေတြ လုပ္ ေဆာင္ေပးသြားမယ္။ အစီရင္ခံစာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရာမွာ ႀကံဳရမယ့္ အခက္အခဲေတြကို အခက္အခဲလို႔ မစဥ္းစားဘဲ အခြင့္အေရးလို႔ စဥ္းစားၿပီး ျပည္သူနဲ႕ အစိုးရၾကားမွာ နား လည္မႈ ဘယ္လို တည္ေဆာက္မလဲ ေပါ့။ ဆရာတို႔အေနနဲ႕ အၿမဲတမ္း သူႏိုင္-ကိုယ္ႏိုင္ win-win ပဲ သြားခ်င္ တယ္။ အခက္အခဲ ဆိုတာထက္ အခြင့္အေရးလို႔ စဥ္းစားပါတယ္။ တိုင္း ျပည္နဲ႔ ျပည္သူအတြက္ အက်ိဳးရွိၿပီး  ျပည္သူနဲ႔ အစိုးရၾကားနားလည္မႈရွိ ေအာင္ သိမ္ေမြ႕စြာ ကိုင္တြယ္ဖို႔ လို ပါတယ္။ ျပည္တြင္းကေရာ ျပည္ပက ပါ သင္ခန္းစာေတြကို ယူၿပီး ပညာ ရွင္ပီပီ ေကာင္းေအာင္ ကိုင္တြယ္ေျဖ ရွင္းရမယ္။ အစီရင္ခံစာကလည္း ၾကည့္တဲ့ သူ ျမင္တာေပါ့။ အဓိက က ဖတ္ဖို႔ လိုတယ္။ သံုးသပ္ေဝဖန္ တာက ေဝဖန္လို႔ ရတယ္။ ေကာင္း တာ ရွိသလို ဆိုးတာ ရွိတယ္။ ဘယ္ လိုေဝဖန္ေဝဖန္ အစီရင္ခံစာကေတာ့  အစီရင္ခံစာပါပဲ။ အေရးႀကီးတာ ကၽြန္ေတာ္တို႕ ဘာေတြ လုပ္လို႔ရမ လဲ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ဟာေတြကုိ အာ႐ံုမထား ဘဲ ေရွ႕ဆက္လုပ္ရမယ့္အရာေတြကို အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ လုပ္ဖို႔ပဲ ေတြး ရမွာပါ။ ေဒသခံေတြနဲ႕လည္း ေတြ႕ၿပီး ေဆြးေႏြးမွာပါ။ သူ႕ဘက္ ကိုယ့္ဘက္ရွိ ေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္ အတြက္လည္း ေဒသခံေတြက နားလည္ေပးဖို႔ လိုပါတယ္။ ကိုယ့္ဘက္ တစ္ခုတည္း ၾကည့္လို႔ေတာ့ မရဘူး။ ကိုယ့္ဘက္ ၾကည့္သလို သူမ်ားဘက္လည္း ၾကည့္ေပးတတ္ဖို႔ လိုတာေပါ့”ဟု ျပန္လည္ေျဖၾကားခဲ့ သည္။

ေျမယာေလ်ာ္ေၾကးႏွင့္ ေနာက္ ဆံုးအေျခအေန

သိမ္းဆည္းခံေျမယာမ်ားအ တြက္ လက္ပံေတာင္းေတာင္ေၾကးနီ စီမံကိန္းအေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ ရြက္ေနေသာ ဝမ္ေပါင္ကုမၸဏီက မတ္ ၁၆ ရက္မွ စတင္ကာ ေျမယာ ေလ်ာ္ေၾကးေပးေနေသာ္လည္း ေဒသခံ ေတာင္သူမ်ားဘက္က သြားေရာက္ ထုတ္ယူမႈ နည္းေနေသးေၾကာင္း စီ မံကိန္းဧရိယာအတြင္းရွိ ေဒသခံတစ္ ခ်ိဳ႕က ျမန္မာအင္ဒီပဲန္ဒင့္ သုိ႔ ဆက္ သြယ္ေျပာၾကားသည္။

“ေတာင္သူဦးေရ ၅ဝ ေလာက္ ရွိတဲ့ရြာေတြေတာင္ ၃/၄ ဦးေလာက္ပဲ သြားၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဟုိမွာ ျပႆနာ ျဖစ္လို႔ ျပန္လာၾကတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ဆည္တည္းမွာေတာ့ ဒီေန႔ လာေျပာတယ္လို႔ၾကားပါတယ္။ တစ္ေယာက္မွေတာ့ လက္မခံၾကေသး ပါဘူး။ သူတို႔က ဆားလင္းႀကီးကို လာထုတ္ဖို႔ အေၾကာင္းၾကားတယ္ဗ်။ တစ္ဦးမွမသြားၾကပါဘူး။ စစ္ကိုင္းတိုင္း ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးသာေအးကလည္း ဘီဘီစီမွာ ေျပာထားတယ္ေပါ့။ လူေတြေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား လာယူ ပါတယ္တဲ့။ တကယ္တမ္း က်ေတာ့ တိတိက်က် ဆယ္ေယာက္ေတာင္ မျပည့္ပါဘူး”ဟု ဆည္တည္းေက်းရြာ ေဟာင္းေတာင္သူတစ္ဦးက ေျပာ သည္။

အဆုိပါ ဆည္တည္း ေက်းရြာေဟာင္း အပါအဝင္ တံုရြာေဒသခံ ေတာင္သူမ်ားအေနႏွင့္ ေကာ္မရွင္ ဥကၠ႒ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ကိုယ္တုိင္ လာေရာက္ ရွင္းလင္း ေျပာၾကားစဥ္ ကလည္း အျပင္းအထန္ ကန္႔ကြက္ ဆႏၵျပျခင္းမ်ားျဖင့္ တုန္႔ျပန္ၾက သူမ်ားျဖစ္ၿပီး မူလဆံုးျဖတ္ထားသည့္ စီမံကိန္း အၿပီးသတ္ရပ္ဆုိင္းေရးႏွင့္ လုပ္ငန္းဖ်က္သိမ္းေရးကိုသာ အဓိက တိုက္ပြဲဝင္သြားမည္ဟု ေႂကးေၾကာ္ ထားၾကသူမ်ား ျဖစ္သည္။

ေျမယာေလ်ာ္ေၾကးေငြ လာေရာက္ ထုတ္ယူမႈ နည္းပါးသည့္ အေၾကာင္းအရာမ်ားအနက္ အထူးသျဖင့္ စီမံကိန္းႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းသည့္ ေကာ္မရွင္ အစီရင္ခံစာပါ အခ်က္အလက္မ်ား အား ဖတ္႐ႈျခင္း၊ ဖတ္႐ႈၿပီးေနာက္ နားလည္မႈ နည္းပါးေနျခင္းတို႕ေၾကာင့္ ယခုကဲ့သို႔ ေလ်ာ္ေၾကးေငြေပးအပ္ သည္ကုိ လက္သင့္ခံမႈ မရွိေသးျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ထပ္မံသိရသည္။

ယင္းတို႔ ေဒသခံ ေတာင္သူ အမ်ားစုအေနႏွင့္ ေဒသတြင္း လက္ ရွိျဖစ္ေပၚေနသည့္ အေျခအေနမ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍လည္း မည္သို႔မည္ပံု ဆံုး ျဖတ္ရမည္ကို မဝံ့မရဲ ျဖစ္ေနေသး သည့္အတြက္ ေျမယာေလ်ာ္ေၾကး သြားေရာက္ထုတ္ယူရန္ ျငင္းဆန္ ေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေက်ာ္ရြာေဒသ ခံတစ္ဦးက “ၿမိဳ႕နယ္ေျမစာရင္း႐ံုးမွာ လာထုတ္ႏုိင္တယ္လို႔ ေျပာတယ္။ရြာမွာ အမ်ားစုက စာခ်ဳပ္ေတြနဲ႔ ပတ္ သက္ၿပီး သိပ္နားလည္ေသးတာ မဟုတ္ဘူး။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အမ်ားစု ဘာလုပ္သလဲ ေစာင့္ၾကည့္ခ်င္ေသးတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ သြားမထုတ္ၾက ေသးတာ”ဟု ဆုိသည္။

ေလ်ာ္ေၾကးေငြ ထုတ္ယူလိုျခင္း မရွိၾကသူမ်ားထဲတြင္ ေပးအပ္သည့္ ေလ်ာ္ေၾကးေငြႏွင့္ ကာလေပါက္ေစ်း ကြာဟခ်က္ႏွင့္ အထူးသျဖင့္ လယ္ ယာ ေျမအၿပီးအပိုင္ စြန္႔လႊတ္ေၾကာင္း စာခ်ဳပ္၌ လက္မွတ္ေရးထိုးေပးရျခင္း ကိုလည္း အခ်ဳိ႕ေသာေဒသခံမ်ား ဘက္က ေက်နပ္မႈမရွိေၾကာင္း သိရ ျပန္သည္။

“ဟုိတုန္းကေပးထားတဲ႔ သီး ႏွံေလ်ာ္ေၾကးေငြေတြ ျပန္ႏႈတ္တာမ်ိဳး ေတာ့ မလုပ္ၾကပါဘူး” ဟု အစခ်ီၿပီး လက္ရွိျပင္ပ ေပါက္ေစ်းႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းသည္ ့ျမန္မာအင္ဒီပဲန္ဒင့္ ၏ ေမးခြန္းကို ေလ်ာ္ေၾကးေငြ ထုတ္ခဲ႔သည့္ ကံေတာ ရြာသစ္ေတာင္သူတစ္ဦးက “ျပင္ပ ေပါက္ေစ်းထက္ေတာ့ နည္းတာေပါ့ဗ်ာ” ဟု တယ္လီဖုန္း ကတစ္ဆင့္  ျပန္လည္ေျဖၾကား သည္။

အခ်ဳိ႕ေသာ ေတာင္သူမ်ားသည္ အမွန္တကယ္ လယ္ယာပုိင္ဆိုင္သူ မ်ားျဖစ္ၾကေသာ္လည္း အေၾကာင္းအ မ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ ပိုင္ဆိုင္မႈအေထာက္ အထား ေပ်ာက္ ပ်က္ေနျခင္းမ်ား ရွိ ေနၾကသျဖင့္ ေလ်ာ္ေၾကးေငြ ထုတ္ယူ လုိေသာ္လည္း အခက္အခဲမ်ား ရွိေန ေၾကာင္းႏွင့္ ေကာ္မရွင္အစီရင္ခံစာပါ ပိုင္ဆိုင္မႈ အေထာက္အထား ဆုိသည္မွာ မည္သည္ကိုဆုိလိုေၾကာင္း ျပန္ လည္ေမးခြန္းထုတ္ၾကသည္။

ေနာက္ဆံုးရရွိသည့္ သတင္းအ ရ စီမံကိန္းေၾကာင့္ ပ်က္စီးခဲ႔ရသည့္ ေျမယာမ်ားႏွင့္ သိမ္းဆည္းခံေျမယာ မ်ားအတြက္ ကုမၸဏီဘက္က သတ္ မွတ္ ေလ်ာ္ေၾကးမွာ တစ္ဧကလွ်င္ ၁ဝ သိန္းက်ပ္မွ ၁၅ သိန္းက်ပ္အထိ အစားစား ရွိေၾကာင္းႏွင့္ လက္ရွိအ ခ်ိန္အထိ ေတာင္သူ ၅၂ ဦးအတြက္ ေလ်ာ္ေၾကးေငြ က်ပ္သိန္းေပါင္း ႏွစ္ ေထာင္ေက်ာ္ ေပးအပ္ၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

စစ္ကိုင္းတုိင္းေဒသႀကီး၊ မံုရြာ ခ႐ိုင္ ဆားလင္းႀကီးၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ရွိ လက္ပံေတာင္းေတာင္ေၾကးနီစီမံ ကိန္းေၾကာင့္ ဆံုး႐ံႈးခဲ႔ရသည့္ လယ္ေျမ ဧက ၆၇၈၄ ဧကအတြက္ ဝမ္ေပါင္ ကုမၸဏီက ေပးအပ္သြားမည့္ ေလ်ာ္ေၾကးေငြစုစုေပါင္းမွာ ေငြက်ပ္ သန္းေပါင္း ေလးေထာင့္ေျခာက္ရာ ေက်ာ္ရွိမည္ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ အသစ္ ထပ္မံေဖာ္ ထုတ္ေပးမည့္ စုိက္ပ်ိဳး ေျမဧက ၁၉ဝဝ ေက်ာ္ကိုလည္း တိုင္း ေဒသႀကီးအစိုးရအဖြဲ႕ ဦးေဆာင္မႈျဖင့္ ျမန္မာ့စီးပြားေရးဦးပိုင္လီမိတက္ႏွင့္ ဝမ္ေပါင္ကုမၸဏီတို႔ ညႇိႏႈိင္းၿပီး ျပန္လည္ ေဖာ္ထုတ္ေပးသြားမည္ျဖစ္ ေၾကာင္း သိရသည္။

ျမန္မာအင္ဒီပဲန္ဒင့္သတင္းအဖြဲ႕

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား

ဒုတိယေျမာက္ လုပ္ႀကံခံရျခင္း

ဒုတိယေျမာက္ လုပ္ႀကံခံရျခင္း

ရန္ကုန္၊ ဇန္နဝါရီ ၃၀၊ ၂၀၁၇
ဖိုရမ္တစ္ခုေပၚမွ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအျမင္

ဖိုရမ္တစ္ခုေပၚမွ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအျမင္

ရန္ကုန္၊ ဇန္နဝါရီ ၁၅၊ ၂၀၁၇

သတင္းမွ်ေဝရန္

About Author

စာဖတ္သူ မွတ္ခ်က္မ်ား (၀)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*