ေဆာင္းပါး — ဇန္နဝါရီ ၁၈၊ ၂ဝ၁၃

လူထုဦးလွသည္ လူထုဘက္မွ အစဥ္တစိုက္ ရပ္တည္ခဲ့ေသာ သတင္းစာ ဆရာ၊ စာေရးဆရာ၊ စာေပ ထုတ္ေဝသူ ျဖစ္သည္။ လူထုလူတန္းစား အသီးသီး၏ အဖိႏွိပ္ခံဘဝမွတ္တမ္း မ်ား၊ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးစု ယဥ္ေက်းမႈေရးရာ စာေပမ်ား၊ လူငယ္ႀကီးပြား တိုးတက္ေရး၊ ေက်းလက္ျပဳျပင္ေရးႏွင့္ လူမႈျပဳျပင္ေရး စာေပအမ်ားအျပား ကိုေရးသားခဲ့ေသာ လူထုစာေရးဆရာ တစ္ဦးျဖစ္သည္။ နယ္ခ်ဲ႕ဆန္႔က်င္ ေရး၊ ဖက္ဆစ္ ဆန္႔က်င္ေရးႏွင့္ အမ်ိဳးသား လြတ္ေျမာက္ေရး သမိုင္းတြင္ စာေပ အရေသာ္ လည္းေကာင္း၊ ပုဂၢိဳလ္အရ ေသာ္လည္းေကာင္း တက္ၾကြစြာ ပါဝင္ခဲ့ေသာ မ်ိဳးခ်စ္ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦး လည္းျဖစ္သည္။

လူထုဦးလွကို ၁၉၁ဝ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီ ၁ဝ ရက္တြင္ ပဲခူးတိုင္း၊ ေညာင္ေလးပင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ပုဇြန္ေျမာင္း ေက်းရြာ၌ အဖဦးပု၊ အမိ ေဒၚခိုင္ တို႔မွ ေမြးဖြားခဲ့သည္။ ငယ္စဥ္က ေညာင္ေလးပင္ ႐ိုမန္ကက္သလစ္ မစ္ရွင္ေက်ာင္း (အာစီအမ္)မွ အလယ္တန္း ေအာင္၍ ရန္ကုန္အစိုးရ အထက္ တန္းေက်ာင္းမွ တကၠသိုလ္ဝင္တန္း ေအာင္ျမင္ ခဲ့သည္။ ေက်ာင္းသား ဘဝကပင္ ေက်ာင္းမဂၢဇင္းတြင္ အဂၤလိပ္-ျမန္မာႏွစ္ဘာသာျဖင့္ စာ စတင္ေရးသားခဲ့ၿပီး တကၠသိုလ္ဆက္  မတက္ဘဲ သတင္းစာပညာကို ကိုယ့္ ဒူးကိုယ္ခြ်န္ေလ့လာလိုက္စားခဲ့သည္။ ၁၉၃ဝ ခုႏွစ္၌ ရန္ကုန္ျမဴနီစီပယ္ ရာျပတ္ဌာနတြင္ အလုပ္ဝင္၍ ျမဴနီ စီပယ္လက္ေရြးစင္ေဘာလံုးသမား၊ လူငယ္မ်ား ႀကီးပြားေရး အသင္း စာၾကည့္တိုက္မွဴး ေစတနာ့ဝန္ထမ္း ဆရာအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။

၁၉၃၂ ခုႏွစ္တြင္ စာေပေလာက သို႔ ေရာက္ရွိခဲ့ၿပီး ႀကီးပြားေရး လမ္း ၫႊန္မဂၢဇင္းတြင္ စာမ်ားေရးသားခဲ့ သည္။ ၁၉၃၃ ခုႏွစ္တြင္ ႀကီးပြား ေရးမဂၢဇင္းကို ကိုယ္တိုင္ထုတ္ေဝ သည္။ ၁၉၃၈ ခုႏွစ္တြင္ အလုပ္မွ ထြက္၍ ႀကီးပြားေရး စာအုပ္တိုက္ေထာင္ကာ စာအုပ္မ်ား ပံုႏွိပ္ထုတ္ေဝခဲ့သည္။ ၁၉၃၉ ခုႏွစ္တြင္ လူထု ေဒၚအမာႏွင့္ လက္ထပ္ခဲ့သည္။ ၁၉၄၂ ခုႏွစ္တြင္ စစ္ေျပးရင္း စာအုပ္ ထုတ္ေဝေရးကို မျဖစ္ျဖစ္ေအာင္ ဆက္လုပ္ကာ ဂ်ပန္စာေရးဆရာ အရွိဟဲအီဟဲႏို၏ “ရြံ႕ႏွင့္စစ္သား”၊ “ပန္းႏွင့္စစ္သား”၊ “ဂ်ံဳႏွင့္စစ္သား” စသည့္ ေရာင္း အေကာင္းဆံုး စစ္တြင္းဝတၳဳမ်ားကို ဘာသာျပန္ ထုတ္ေဝခဲ့သည္။ ဂ်ပန္ေခတ္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ စာေရးဆရာအသင္း အေဝးေရာက္ အမႈေဆာင္(၁၉၄၃-၄၅)၊ အထက္ ဗမာျပည္ စာေရးဆရာအသင္း အလုပ္အမႈေဆာင္(၁၉၄၄-၄၅)အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။

၁၉၄၃-၄၄ ခုႏွစ္တြင္ မႏၱေလး ခ႐ိုင္ အာရွလူငယ္အသင္း ဥကၠ႒အျဖစ္ေဆာင္ရြက္၍ သခင္သန္းထြန္း၊ ဗိုလ္မွဴး ဗထူးႏွင့္ ဆက္သြယ္ကာ ဖက္ဆစ္ဆန္႔က်င္ေရး ေျမေအာက္လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ပါဝင္လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။ မဟာမိတ္မ်ား ျပန္ဝင္ လာေသာအခါ ၿဗိတိသွ်တပ္၏ ဖမ္းဆီး ခ်ဳပ္ေႏွာင္ခံခဲ့ရသည္။ ၁၉၄၅ ခုႏွစ္ တြင္ ဗိုလ္မွဴးဗထူး၏ လမ္းၫႊန္မႈ အရ၊ ဖက္ဆစ္တိုက္ဖ်က္ေရး ျပည္သူ႔ လြတ္လပ္ေရးအဖြဲ႕ခ်ဳပ္(ဖတပလ)ကို အာဇာနည္ အမ်ိဳးသားေခါင္းေဆာင္ ဆရာႀကီး ဦးရာဇတ္၊ ေလထီး ဦးေက်ာ္ရင္၊ သခင္ထြန္းရင္တို႔ႏွင့္ အတူ ဦးေဆာင္ ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္။ ဖတပလ၏ အထက္ဗမာျပည္အလုပ္ အမႈေဆာင္အဖြဲ႕ဝင္ႏွင့္ အတြင္းေရးမွဴး အျဖစ္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၿပီး ေနာင္ ဖဆပလ ၏ ဗဟိုဦးစီး အဖြဲ႕ဝင္ (၁၉၄၆-၄၇) အျဖစ္ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။

စစ္ၿပီးစတြင္ ဖဆပလ လုပ္ငန္း  မ်ားကို ေဆာင္ရြက္ရင္း ဖဆပလ၏ စည္း႐ံုးေရး၊ ဝါဒျဖန္႔ခ်ိေရးအတြက္ ၁၉၄၅ ခုႏွစ္ လူထုဂ်ာနယ္၊ ၁၉၄၆ ခုႏွစ္တြင္ လူထုသတင္းစာမ်ားကို ထုတ္ေဝခဲ့ရာ လူထုဦးလွဟု ထင္ ရွားလာသည္။ ၁၉၄၆ ခုႏွစ္တြင္ ရန္ကုန္ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္ အလယ္ ပစၥယံ၌ က်င္းပသည့္ ပထမအႀကိမ္ ျပည္လံုးကြ်တ္ ဖဆပလ ညီလာခံ သို႔ မႏၱေလးခ႐ိုင္ကိုယ္စားလွယ္ အျဖစ္ တက္ေရာက္ခဲ့သည္။ ၁၉၄၆ ခုႏွစ္၊ ေအာက္တိုဘာ ၁ဝ ရက္တြင္ ဖဆပလအဖြဲ႕ခ်ဳပ္မွ ဗမာျပည္ ကြန္ ျမဴနစ္ပါတီကို ထုတ္ပယ္ရန္ မဲခြဲ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ရာ ညီၫြတ္ေရးကို အေလး  ထားသည့္ ဦးလွက မဲမေပးခဲ့။ ဖဆပလမွ ကြန္ျမဴတစ္ပါတီကို ထုတ္ပယ္လိုက္ၿပီး ေနာင္တြင္ ပါတီႏိုင္ငံေရးမွ ထြက္ခဲ့ၿပီး ၁၉၄၇ ခုႏွစ္တြင္ အထက္ဗမာျပည္စာေရး ဆရာအသင္းဥကၠ႒အျဖစ္ စာေပ လုပ္ငန္းကို စူးစိုက္လုပ္ကိုင္ခဲ့သည္။

လြတ္လပ္ေရးရၿပီးေနာက္ လူထု ဂ်ာနယ္ႏွင့္ လူထုသတင္းစာကို ဒီမို ကေရစီေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ အမ်ိဳးသား ညီၫြတ္ေရးတို႔အေပၚအေျချပဳ ၍ လူထုဘက္မွ ရပ္တည္ထုတ္ေဝခဲ့ရာ ၁၉၄၉ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီ ၂၄ ရက္ တြင္ ဖဆပလ အစိုးရတပ္က လူထုတိုက္ကို ဒိုင္းနမိုက္ျဖင့္ ေဖာက္ခြဲ ဖ်က္ဆီးပစ္ခဲ့ၿပီး ပုဒ္မ ၅ ျဖင့္ လူထု  ဦးလွ အဖမ္းခံခဲ့ရသည္။ ၁၉၅၃ ခုႏွစ္တြင္ အေရးေပၚ စီမံမႈအက္ဥပေဒ  ပုဒ္မ ၅ ျဖင့္ တတိယအႀကိမ္ အဖမ္းခံရၿပီး ရန္ကုန္ေထာင္တြင္ ၃ ႏွစ္ေက်ာ္ အက်ဥ္းခ်ခံခဲ့ရရာ ၁၉၅၇ ခုႏွစ္တြင္ ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္ခဲ့သည္။

လူထုဦးလွသည္ လူမႈျပဳျပင္ေရး၊ သတင္းစာသမိုင္း မွတ္တမ္းႏွင့္ တိုင္းရင္းသား ယဥ္ေက်းမႈေရးရာ စသည့္ နယ္ပယ္ေပါင္းစံုမွ အေၾကာင္းအရာ အမ်ိဳးမ်ိဳး ကို ေရးသားျပဳစုခဲ့ရာ၊ ထိုအထဲမွ “ေလွာင္ခ်ိဳင့္တြင္းမွ ငွက္ငယ္မ်ား” မွာ ၁၉၅၈- ယူနက္စကို ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ စာေပဆု၊ “ေထာင္ႏွင့္ လူသား” မွာ ၁၉၅၇ စာေပဗိမာန္ စာပေဒသာ ဆုႏွင့္ “ရခိုင္ေက်း လက္ပံုျပင္မ်ား”မွာ ၁၉၆၃ စာေပဗိမာန္ အႏုပညာစာေပ(ကေလးသူငယ္စာေပ) ဒုတိယဆု ရရွိခဲ့သည္။ အခ်ိဳ႕စာအုပ္ မ်ားကို အဂၤလိပ္ႏွင့္ အျခားဘာသာမ်ားျဖင့္ ျပန္ဆိုထုတ္ေဝခဲ့သည္။

စာေရးဆရာ၊ သတင္းစာဆရာ၊  ကမၻာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရး(ျမန္မာႏိုင္ငံ) ကိုယ္စားလွယ္မ်ားအျဖစ္ ေမာစကို အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ စီးပြားေရး ကြန္ဖရင့္(၁၉၅၂)၊ ပီကင္းအာရွ ပစိဖိတ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ(၁၉၅၂) သီရိ လကၤာကမၻာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ကြန္ဖရင့္ (၁၉၅၇)၊ အဂၤလန္-ျပင္သစ္ အေနာက္ဂ်ာမဏီေလ့လာေရး(၁၉၅၈) ဂ်ပန္ႏိုင္ငံေလ့လာေရး(၁၉၆၁)၊ အင္ဒိုနီးရွား အာရွ- အာဖရိက သတင္း စာဆရာမ်ား ကြန္ဖရင့္(၁၉၆၂)တို႔ သို႔တက္ေရာက္ခဲ့သည္။

လူထုဦးလွသည္ ျပည္တြင္းစစ္ ရပ္စဲေရး၊ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျပည္သူ႔ဘဝလြတ္ေျမာက္ေရး၊ ဖိႏွိပ္ ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈ ဆန္႔က်င္ေရးတို႔ကို လူထုဘက္မွ ရပ္တည္၍ စာေပစစ္မ်က္ႏွာ  မွ အစဥ္တစိုက္ရပ္တည္ေရးသား ထုတ္ေဝခဲ့ရာ ၁၉၆၇ ခုႏွစ္၊ ဇူလိုင္ ၇ ရက္တြင္ စစ္အစိုးရက လူထု သတင္းစာကို အၿပီးအပိုင္ရပ္စဲခဲ့ သည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ အထက္ ဗမာျပည္စာေရးဆရာမ်ား အသင္း အေနျဖင့္ လူငယ္စာေပ အႏုပညာရွင္မ်ားကို ေမြးထုတ္စုစည္း၍ အထက္ ဗမာျပည္ စာေပလႈပ္ရွားမႈကို ေတာက္ေလွ်ာက္ ဦးေဆာင္ခဲ့သည္။ ၁၉၇၈ ခုႏွစ္တြင္ ဇနီး လူထု ေဒၚအမာ၊ သား ေမာင္ၿငိမ္းခ်မ္း တို႔ႏွင့္အတူ စစ္အစိုးရ၏ ၅ ႀကိမ္ေျမာက္ ဖမ္းဆီး ခံခဲ့ရၿပီး ၁၉၈၂ ခုႏွစ္၊ ဩဂုတ္ ၇ ရက္တြင္ မႏၱေလးၿမိဳ႕၌ ကြယ္လြန္ခဲ့ ပါသည္။

ကိုးကား၊ျမန္မာလူေက်ာ္ ၁ဝဝ

(ေမာင္ေဇယ်ာ)၊

ေခတ္ေရစီးထဲက ပုဂၢိဳလ္မ်ား (သမိုင္းသုေတသနဦးစီးဌာန)

စိုးျမင့္

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား

ေလဆိပ္ေရာက္တုိင္း ဂုဏ္ယူေနပါ

ေလဆိပ္ေရာက္တုိင္း ဂုဏ္ယူေနပါ

ရန္ကုန္၊ ဇန္နဝါရီ ၃၁၊ ၂၀၁၇
ပြင့္ေသာပန္းတို႔ လန္းေစဖို႔

ပြင့္ေသာပန္းတို႔ လန္းေစဖို႔

ရန္ကုန္၊ ဒီဇင္ဘာ ၈၊ ၂၀၁၆

သတင္းမွ်ေဝရန္

About Author

စာဖတ္သူ မွတ္ခ်က္မ်ား (၀)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*