ျမန္မာႏိုင္ငံေက်ာင္းသားလႈပ္ရွားမႈသမိုင္း(၁၉၀၃-၁၉၆၂)ေအာင္ထြန္း၊ ပဥၥ႐ူပစာအုပ္တိုက္ ၂၀၁၂ ေအာက္တိုဘာ၊ ပထမအႀကိမ္ စာမ်က္ႏွာ ၈၉၄၊ တန္ဖိုး ၁၀ဝ၀ဝ က်ပ္

ေအာင္ထြန္းေရးသားျပဳစုသည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံေက်ာင္းသားလႈပ္ရွားမႈသမိုင္း(၁၉၀၃-၁၉၆၂)စာအုပ္

ေအာင္ထြန္းေရးသားျပဳစုသည့္  ျမန္မာႏိုင္ငံေက်ာင္းသားလႈပ္ရွားမႈသမိုင္း (၁၉၀၃-၁၉၆၂)ကို ပၪၥ႐ူပစာအုပ္ တိုက္မွ ပထမအႀကိမ္ထုတ္ေဝလိုက္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံေရးသမိုင္းစဥ္တြင္ ထိပ္တန္းေနရာမွ ရွိခဲ့ေသာ ျမန္မာေက်ာင္းသားထု၏ သမိုင္းဝင္လႈပ္ရွားမႈမ်ားကို ေမာ္ကြန္းတင္ထားသည့္ စာအုပ္လည္း ျဖစ္သည္။ ရွည္လ်ားလွသည့္ ျမန္မာ့သမိုင္းတစ္ေလွ်ာက္ အဓိကအခန္းက႑မွ ပါဝင္ခဲ့ေသာ္လည္း ယခင္က ဤကဲ့သို႔ စာတစ္ေစာင္ေပတစ္ဖြဲ႕ျဖင့္ က်နေသခ်ာစြာ ထုတ္ေဝခြင့္မရခဲ့ဘဲ ယခုပထမဆံုးအႀကိမ္ ျပဳစုထုတ္ေဝႏိုင္ျခင္း အတြက္ သက္ဆိုင္ရာပုဂၢိဳလ္မ်ားကိုယ္စား အထူးဂုဏ္ယူေၾကာင္း ဦးစြာဆိုခ်င္သည္။

စာအုပ္တြင္ ကိုလိုနီေခတ္ဦးပိုင္း ၁၉၀၃ မွ စတင္ကာ ကိုလိုနီေခတ္ေႏွာင္းပိုင္း ၁၉၄၅ ထိကို ပထမပိုင္း၊ ၁၉၄၅မွ လြတ္လပ္ေရးေခတ္၊ ထိုမွ ၁၉၆၂ တကသ အေဆာက္အဦၿဖိဳခ်ဖ်က္ဆီးခံရသည္အထိကို ဒုတိယပိုင္းအျဖစ္ ခြဲျခားတင္ဆက္ထားသည္။ ေက်ာင္းသားလႈပ္ရွားမႈမ်ားကို မွတ္တမ္းတင္ရာတြင္ ပထမပိုင္း ၌ ၁၉၀၃ မွ ၁၉၀၆၊ ၁၉၁၈ မွ ၁၉၂၁၊ ၁၉၂၂ မွ ၁၉၃၀၊ ၁၉၃၀ မွ ၁၉၃၁ စသည္ျဖင့္ ႏွစ္စဥ္အလိုက္လႈပ္ရွားမႈမ်ားကို မွတ္တမ္းျပဳ ထားသည္။ အထူးသျဖင့္ ဤႏွစ္ကာလမ်ားတြင္ ျမန္မာ့သမိုင္း၌ အေရးပါခဲ့ေသာ ပထမေက်ာင္းသားသပိတ္၊ အမ်ိဳးသားေက်ာင္းမ်ား ေပၚေပါက္လာျခင္း၊ အမ်ိဳးသားေန႔ ျဖစ္ေပၚလာပံု၊ ႏိုင္ငံျခားအသံုး အေဆာင္ဆန္႔က်င္ ေရးႏွင့္ ရဲတပ္၊ ေဒါင္းအလံ၊ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားသမဂၢျဖစ္ေပၚလာပံု၊ တို႔ဗမာသီခ်င္း၊ တို႔ဗမာအစည္းအ႐ံုး၊ ကိုေအာင္ဆန္း၊  ကိုညိဳျမႏွင့္ အိုးေဝမဂၢဇင္းပါ ငရဲ ေခြးႀကီးလြတ္ေနၿပီ ေဆာင္းပါး၊ ဒုတိယေက်ာင္းသားသပိတ္၊ နဂါးနီ စာအုပ္အသင္း၊ ေက်ာင္းသားအလံအျဖစ္ ခြပ္ေဒါင္းအလံ၊ ၁၃၀ဝ ျပည့္ အေရးေတာ္ပံုႏွင့္ ေက်ာင္းသား သမဂၢ၊ ကိုေအာင္ေက်ာ္က်ဆံုးျခင္း၊ မႏၱေလးအာဇာနည္ ၁၇ ဦးက်ဆံုးမႈ၊ ေက်ာင္းသားသံမဏိတပ္မ်ား ဖြဲ႕စည္း ျခင္းစသည့္ အဓိကရျဖစ္ရပ္မ်ားကို မွတ္တမ္းတင္ထားသည္။

ဒုတိယပိုင္း (၁၉၄၅-၆၂)တြင္ မူ နယ္ခ်ဲ႕ဆန္႔က်င္ေရး၊ အမ်ိဳးသား လြတ္လပ္ေရးခရီးမွ ဆင့္ကဲေျပာင္း လဲလာေသာ ေက်ာင္းသားထု၏ လႈပ္ရွားမႈမ်ားကို ေလ့လာမွတ္တမ္း ျပဳထားသည္။ သထံုမီးပြားနံရံကပ္ စာေစာင္၊ ဒီမိုကေရစီေရး လူ႕အခြင့္အေရးႏွင့္ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး လႈပ္ရွားမႈမ်ား၊ ကမၻာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လႈပ္ရွားမႈ၊ စင္ၿပိဳင္ေက်ာင္းသား အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ ဗကသမ်ားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ေပၚေပါက္လာျခင္း၊ DSO အမည္ရ တိုးတက္ေသာ ေက်ာင္းသားအင္အားစု၊ ႏွစ္ျခမ္းကြဲ ဖဆပလတို႔အၾကားမွ ေက်ာင္းသားအေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ား၊ ၁၉၅၃ ေအာက္တိုဘာအေရးအခင္း၊ အၾကမ္းဖက္ႏွိမ္နင္းမႈမ်ား၊ ၁၉၅၆ ဟယ္ရီတန္အေရးအခင္း၊ ပညာေရး ႏွီးေႏွာဖလွယ္ပြဲ၊ ၁၉၆၂ ဇူလိုင္ ၇ ရက္အေရးေတာ္ပံု၊ တကသအေဆာက္အဦႀကီးအား ဒိုင္းနမိုက္ျဖင့္ ေဖာက္ခြဲဖ်က္ဆီးျခင္းဟူသည့္ သမိုင္းမွတ္တမ္းမ်ားကို ေတြ႕ရမည္။ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးအတြက္ အျမဳေတအင္အား၊ အသိုက္အၿမံဳတစ္ခု၏ ခရီးရွည္ကို မွတ္တမ္း ျပဳထားေသာ စာအုပ္လည္းျဖစ္သည္။

စာအုပ္တြင္ ေက်ာင္းသားလႈပ္ရွားမႈမ်ား၏အစဟု အမ်ားသိထားၾကေသာ ၁၉၂၀ ပထမေက်ာင္းသား သပိတ္ထက္ ဦးစြာလႈပ္ရွားမႈကိုလည္း မွတ္တမ္းျပဳထားသည္။ ဤ ၁၉၀၃ ခုႏွစ္ ပညာေရးဌာနမွ အရာရွိမ်ားကို ရွိခိုးအ႐ိုအေသျပဳရန္ ထုတ္ဆင့္ေသာအမိန္႔ကို ေက်ာင္းသားမ်ားက တညီတၫြတ္တည္း ကန္႔ကြက္ခဲ့ၾကျခင္း သည္ ျမန္မာ့သမိုင္းတြင္ အဦးဆံုးေက်ာင္းသားလႈပ္ရွားမႈဟု မွတ္တမ္းျပဳထားသည္။ ဤမွတစ္ဆင့္ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးခရီးရွည္တြင္ ဦးေဆာင္ျဖစ္ခဲ့ေသာ YMBA အသင္းႀကီး ေပၚေပါက္လာခဲ့ေၾကာင္း သိရ၍ အဖိုးတန္ေသာ ျမန္မာ့သမိုင္းလစ္ကြက္တစ္ခုကို ေဖာ္ထုတ္လိုက္ျခင္းဟု ဆိုႏိုင္သည္။

ေက်ာင္းသားထု၏ လႈပ္ရွားမႈမ်ား၊ ေက်ာင္းသားသမဂၢမ်ား တည္ေထာင္ၿပီးေနာက္ လႈပ္ရွားမႈမ်ားကိုလည္း ႏွစ္အလိုက္၊ သမဂၢဥကၠ႒မ်ား၏ သက္တမ္းအလိုက္ ခိုင္လံုတိက်ေသာ မွတ္တမ္းမ်ား၊ လက္ေရးမူမ်ား၊ သတင္းစာ၊ ဂ်ာနယ္မ်ားမွ ျဖတ္ပိုင္းမ်ား၊ အစည္းအေဝးသေဘာတူညီခ်က္မ်ား၊ ေၾကညာခ်က္မ်ားကိုအားျပဳ၍ ခိုင္မာစြာ မွတ္တမ္းတင္ျပဳစုထားသည္။ ႏွစ္ကာလရွည္ၾကာစြာ တိမ္ျမဳပ္ေပ်ာက္ကြယ္ေနခဲ့ရေသာ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးတိုက္ပြဲအျမဳေတတို႔၏ ေက်းဇူးတရားကို ေမ့ေပ်ာက္ေနခဲ့ရေသာ ကာလသည္ ဤစာအုပ္ ထြက္ရွိၿပီး ေနာက္တြင္ ကုန္ဆံုး၍ ေရာင္ျခည္လင္းၿပီဟု ဆိုႏိုင္သည္။ သမိုင္းဝင္ ဓာတ္ပံုမ်ားသာမက ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားသမဂၢဖြဲ႕စည္းပံုစာတမ္း မူရင္း(အဂၤလိပ္/ျမန္မာ)၊ ႏိုင္ငံတကာေက်ာင္းသား အဖြဲ႕အစည္းတို႔၏ အာေဘာ္အခ်ိဳ႕ႏွင့္ ဆက္ႏြယ္မႈစာတမ္းမူရင္းမ်ားကို ေလ့လာသိရွိရသည္မွာ မ်ိဳးဆက္သစ္တို႔ အတြက္ အားတက္ဖြယ္ျဖစ္သည္။

မူလက အမ်ိဳးသားပညာေရး၊ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရး ဦးတည္ခ်က္မ်ား၊ လႈပ္ရွားမႈမ်ားႏွင့္ စတင္ခဲ့ေသာ ေက်ာင္းသားလႈပ္ရွားမႈမ်ားသည္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးသမိုင္းစဥ္ လႈပ္ရွားေျပာင္းလဲမႈမ်ားေနာက္တြင္ ကမၻာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ဒီမိုကေရစီေရး၊ လူ႕အခြင့္အေရး၊ အဆင့္ျမင့္ပညာေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ားျဖင့္ ဆင့္ကဲေျပာင္း လဲလာသည္ကိုလည္း ေတြ႕ရသည္။ ဤလႈပ္ရွားေျပာင္းလဲမႈ သမိုင္းေရစီးထဲတြင္ ေက်ာင္းသားသမဂၢမ်ားႏွင့္ ေက်ာင္းသားလႈပ္ရွားမႈတို႔သည္လည္း အမ်ိဳးမ်ိဳးအဖံုဖံုေသာ တိုက္ပြဲသစ္မ်ားကို ေတြ႕ႀကံဳခဲ့ၾကရသည္။ ေခတ္အဆက္ဆက္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ ဤသမဂၢအေဆာက္အဦဘူမိနက္သန္မွ ရွင္ သန္ႀကီးထြားခဲ့ၾကရင္း သမိုင္းအလွည့္တစ္ခုတြင္မူ ဤသမဂၢ၊ ေက်ာင္းသားထုတို႔ႏွင့္ ၿငိဳးသူရန္ ဘက္ပမာျဖစ္ခဲ့ၾကရသည္မွာလည္း သင္ခန္းစာယူဖြယ္ျဖစ္သည္။ အထူးသျဖင့္ သမဂၢအေဆာက္အဦအတြင္း ပ်ံ႕ႏွံ႔ဝင္ေရာက္ခဲ့ေသာ ေခတ္အလိုက္ ႏိုင္ငံေရးအေတြးအေခၚအယူအဆ ေျပာင္းလဲမႈမ်ားသည္လည္း မ်ားစြာ သက္ေရာက္မႈရွိသည္ဟု ဆင္ျခင္မိသည္။ မည္သည့္အယူအဆမ်ားပင္ ရွိသည္ျဖစ္ေစ ေက်ာင္းသားလႈပ္ရွား မႈမ်ား၏ အဓိက ဦးတည္ခ်က္မွာ တရားမွ်တေရး၊ လူ႕အခြင့္အေရးႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတို႔ပင္ျဖစ္သည္မွာ  ေသခ်ာလွသည္။

အမွာစာအရ ဤစာအုပ္တစ္ေလွ်ာက္ မ်ားစြာေသာအႏၱရာယ္ တို႔ ႀကံဳခဲ့ရေၾကာင္း သိရသည္။ သို႔ ေသာ္ သမိုင္းတစ္ပတ္လည္ခ်ိန္တြင္ အမွန္တရားႏွင့္႐ိုးသားမႈသည္ ျပန္လည္ေနရာယူႏိုင္ၿပီလည္းျဖစ္သည္။ စာအုပ္ပါ ခိုင္မာေသာသမိုင္းမွတ္တမ္းမ်ားအရ ျမန္မာေက်ာင္းသားထုတစ္ရပ္လံုး၏ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားကို ေမာ္ကြန္းထိုးလိုက္သည္ဟု ဆိုခ်င္သည္။ ဤသမိုင္းကို ေလ့လာရင္းမွပင္ မ်ိဳးဆက္သစ္သမဂၢလူငယ္တို႔ ဆက္လက္ခ်ီတက္ရမည့္ ခရီးတစ္ေလွ်ာက္ ေဆာင္ရန္၊ ေရွာင္ရန္မ်ားႏွင့္ ဦးတည္ရာကို ဆင္ျခင္ေတြး ဆႏိုင္ၾကမည္ဟုလည္း ယံုၾကည္မိသည္။

ျမန္မာ့သမိုင္းေလ့လာသူမ်ားႏွင့္ မ်ိဳးဆက္သစ္ေက်ာင္းသားလူငယ္ တို႔ ဖတ္႐ႈသင့္သည့္ သမိုင္းစာအုပ္ ေကာင္းတစ္အုပ္ျဖစ္သည္။ ၁၉၆၂ ေနာက္ပိုင္း သံဖေနာင့္ေအာက္မွ လႈပ္ရွားမႈမ်ားကိုလည္း ဆက္လက္ မွတ္တမ္းျပဳႏိုင္ရန္ ႀကိဳဆိုရပါသည္။

“စစ္သားတစ္ေယာက္အတြက္ လက္နက္ကိရိယာမွအစ အလံုးစံု တပ္ဆင္ေရးအတြက္ တစ္ႏွစ္ ၄၀ဝ၀ ေက်ာ္ကုန္က်ေနခ်ိန္တြင္ ေက်ာင္းသားတစ္ေယာက္အတြက္ တစ္ႏွစ္ ၃၅၀ သာ သံုးစြဲေနေပသည္။ စစ္သားတစ္ေယာက္ ၁ ႏွစ္သံုးေငြ ကို ေက်ာင္းသားေပါင္း ၁၁ ေယာက္ အတြက္ သံုးစြဲႏိုင္ေပသည္။” (စာမ်က္ႏွာ-၅၁၀)

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား

သတင္းမွ်ေဝရန္

About Author

စာဖတ္သူ မွတ္ခ်က္မ်ား (၀)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*